كۆیه‌.. خانووی مه‌لای گه‌وره‌ مه‌ترسی له‌ناوچوونی له‌سه‌ره‌

.

به‌هۆی كۆن بوون و پشتگوێخستنی خانووی مه‌لای گه‌وره‌ له‌ قه‌زای كۆیه‌ مه‌ترسی ئه‌وه‌ی لێده‌كرێت بڕوخێت .

خانووی مه‌لای گه‌وره‌ ده‌كه‌وێته‌ ناو گه‌ڕه‌كی بایز ئاغای قه‌زای كۆیه‌و به‌ یه‌كێك له‌ شوێنه‌ مێژوویییه‌كانی ناوچه‌كه‌ داده‌نرێت، له‌ئێستاشدا ئه‌م خانووه‌ به‌هۆی كۆنبوون و پشتگوێخستنی مه‌ترسی زۆری تێكچوون و رووخانی له‌سه‌ره‌.

له‌و باره‌یه‌وه‌ سه‌ركه‌وت سۆفی به‌ڕێوه‌به‌ری فه‌رمانگه‌ی شوێنه‌واری كۆیه‌ به‌ PUKmedia ی وت: ئه‌م خانووه‌ له‌ساڵی 1860 دروست كراوه‌، به‌ڵام به‌هۆی نه‌بوونی بودجه‌وه‌ نه‌مان توانیوه‌ نۆژه‌نی بكه‌ینه‌وه‌، به‌ڵام له‌به‌رنامه‌ماندایه‌، نۆژه‌نی بكه‌ینه‌وه‌، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش  دیزاینی شوێنه‌كه‌مان ئاماده‌كردووه‌و به‌هه‌مان دیزاین نۆژه‌نی ده‌كه‌ینه‌وه‌.

راشیگه‌یاند: كولفه‌ی پڕۆژه‌كه‌ ته‌نها 180 ملیۆنی پێویسته‌، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ چه‌ندین جار سه‌ردانی وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و گه‌شت و گوزارمان كردووه‌ به‌مه‌به‌ستی نۆژه‌ن كردنه‌وه‌ی ئه‌م خانووه‌ مێژووییه‌و ئاگادارمانكردونه‌ته‌وه‌ له‌وه‌ی ئه‌گه‌ربێت و له‌ماوه‌یه‌كی نزیكدا نۆژه‌ن نه‌كرێته‌وه‌ ئه‌وا ئه‌م شوێنه‌ مێژووییه‌ له‌ناو ده‌چێت.

له‌ئێستادا پشتگوێ خستن و وێرانبوونی ئه‌م خانووه‌ له‌لایه‌ن شاعیرو نووسه‌ران و مامۆستایانی ئاینییه‌وه‌ نیگه‌رانی لێكه‌وتوه‌ته‌وه‌، بۆیه‌ داواكاربوون هه‌رچی زووه‌ نۆژه‌ن بكرێته‌وه‌، بۆئه‌وه‌ی ببێته‌ شوێنێكی كه‌له‌پووری و خه‌ڵكی سه‌ردانی ئه‌م شوێنه‌ بكه‌ن.

مه‌لا محه‌مه‌دی كۆیه‌ له‌ (1876 – 12ی تشرینی یه‌كه‌می 1943) به‌ مه‌لای گه‌وره‌ ناسراوه‌، هه‌مان كات زاناو شاعیرو ڕاڤه‌كاری قورئان و چاكسازو ڕه‌خنه‌گر بووه‌و كوڕی حاجی مه‌لا عه‌وڵای جه‌لیل زاده‌یه‌، ساڵی 1876 له‌ شاری كۆیه‌ له‌دایكبووه‌.

مه‌لا محه‌ممه‌د خاوه‌نی فیكرێكی ڕوون و ڕۆشنبیرێكی ته‌واو بووه‌، ده‌توانرێت به‌ پێشڕه‌وی ڕۆشنبیریی دابنرێت له‌نێو مه‌لایانی كورددا، له‌ ژیانیدا كۆمه‌ڵێك كاری كردووه‌، له‌وانه‌: وانه‌ وتنه‌وه‌ به‌ فه‌قێیان و قازییه‌تی و كاری میری، تا ئه‌ندامێتی ئه‌نجومه‌نی دامه‌زراندنی عیراق تاكو له‌ساڵی 1928 به‌ ته‌واوی ده‌ستبه‌رداری ھه‌موو كاروبارێكی میریی بوو، دواتر ژیانی خۆی ته‌رخان كرد بۆ وانه‌ وتنه‌وه‌و نووسینی كتێب و ڕووناككردنه‌وه‌ی بیروباوه‌ڕی خه‌ڵك.

گرنگی به‌ مافه‌كانی ژنان داوه‌  
یه‌كێك له‌و بابه‌تانه‌ی كه‌ مه‌لای گه‌وره‌ زۆر ئاوڕی لێداوه‌ته‌وه‌ بابه‌تی سه‌ربه‌ستی ژن و خوێندنیان بووه‌. یه‌كێك له‌و ھه‌نگاوه‌ گرنگانه‌ی له‌م بواره‌ نای، ئه‌وه‌بوو له‌ ساڵی 1926 كچی خۆی نارده‌ به‌رخوێندن، پێشی وابوو كه‌ ده‌بێت كچان له‌گه‌ڵ كوڕاندا له‌ خوێندنگه‌ له‌سه‌ر یه‌ك كورسی دابنیشن و ئه‌وانیش وه‌كو كوڕان خوێنده‌واربن و فێری زانست ببن.

..مه‌لای گه‌وره‌ له‌ 12ی تشرینی یه‌كه‌می ساڵی 1943 له‌ كۆیه‌ كۆچی دوایی كرد.

نموونه‌ی شیعری

مه‌لای گه‌وره‌ له‌ به‌شێكی شیعری ئه‌م خاكه‌ ده‌ڵێت:
ئێوه‌ (احقر الناس)ن ئه‌مرۆ له‌به‌ینی ئومه‌م قسمێ به‌نده‌یی توركن ھه‌ندێ خادمی عه‌جه‌م، ئێوه‌ بێ قه‌درو قیمه‌ت بێ عه‌سكه‌روبێ عه‌له‌م بێ تاج و ته‌خت و ده‌وڵه‌ت له‌ژێر ده‌ستی كولـلی عاله‌م، چونكه‌ نان خۆری خه‌ڵكی له‌سه‌رموڵك و ماڵی خۆت خاكت ھه‌موو مه‌عده‌ نه‌خۆت فه‌قیرو رووت و قوت
تاكه‌ی وه‌كو گاجوتی له‌بن نیری زیلڕله‌تی سه‌د حه‌یف و سه‌د مه‌خابن لای خۆت ئه‌تۆش میلـله‌تی.

 
PUKmedia كاوه‌ عه‌بدوڵڵا