عەجاج وێستگەیەکە، ماکی مەسەلەکە (مەسەلەی کوردە)

ستران عەبدوڵڵا

دادگایی کردنی جەلادی نوگرەسەلمان عەجاج تکریتی جارێکی دیکە هەندێک چەمکی ‏جەوهەری تایبەت بە مەسەلەی کوردستانی هێنایەوە گۆڕێ کە خراپ نییە بە شێنەیی ‏قسەی لەسەر بکەین.
‏
قسە لەسەر چییەتی مەسەلەی کورد و کوردستان نییە کە ئەمە بۆ هەموو پێشمەرگەیەکی ‏ریزەکانی کوردایەتی بڕاوەتەوە کە هەقە و ڕەوایە و شایانی خەباتکردنە، قسە لەسەر چۆنێتی ئیدارەدەن  و  ‏رێوشوێنی چارەسەرەکەیەتی؟

سزای خودایی و حوکمی مێژوو هەمیشە قسەی خۆی کردووە کە ئەم زوڵموزۆرە ‏سەرناگرێ و رۆژێک هەردێت تەختی  زاڵم وەرگەڕێ. جا ئەمە بۆ هەموو باوەڕمەندێک  هەم تۆڵەیەکی ئیلاهی و هەم بەرهەمی نزا و سکاڵا و پاڕانەوەی زوڵملێکراوە و ‏…هەمیش سوڕی دەورانە کە ماددەی زوڵم و ستەم ئەگەر زۆر بەکارهات لە تاقیگەی فیزیاییش ‏بێت هەر قوڵپەدا و توشی پەستان و تەقین دەبێت. وایە کە سروشتی ژیان و گەردوون ‏ئەم رێژە زۆرەی ستەم  قبوڵ ناکات و هاکا لە داخا تەقی. ئینجا دووبارەی ئەم دورانە  لە هەموو وێستگەیەک ‏و دەورانێکدا دەبێتە باسێکی مۆڕاڵی ئەدەبی ئەوتۆ کە دەفتەری ئەشعاری بۆ دەهۆنرێتەوە و سروش ‏و پەیامی دادپەروەریخوازی بەدواوە دەبێت.

ئێمە لە خەم و ئازەرەکانی نەتەوەی کورددا چەندجار ‏ئەم تۆڵە دادپەروەرانەمان دیتووە و دووبارە بوونەوەی چەندجارەشی بۆتە یەقینێک لای ‏مەزڵومان کە تەنانەت زۆرجار دەتوانین وەک کەرەستە و بەڵگەی سەلمێنەر دژی دوژمنەکانی ‏کوردیش بەکاری بێنین. ئێمە بە سەددام و بەعس و هەموو دوژمنی خوێنخۆرەی کوردمان گوت ‏زوڵمت تاسەر نییە و رۆژێک دەبێ لەسەر ئەم تاوان و ستەمەت پەتکت دەکەین. ئەمەمان بە ‏دوژمنانی پێش و تەنیشت سەددامیش وتووە،  تەنانەت بەشێک لەم دەربڕینانەی لەم وتارەدا ‏بەکارمهێناون لە شیعری کلاسیکی نیشتمانیی و سرودی بەرگری کوردی هاتوون و لە زەیندا چەسپاون و بۆ ئەمڕۆ گەڵاڵە کراون.

بە راستی بەسەرهاتەکان زۆر ‏سەرنجڕاکێش و وێنەی جووتن  لەگەڵ باسەکەمان.

ئێمە سەدداممان بینی خۆی تیاچوو، دوو ‏کوڕەکەی کوژران و کچەکانی بێوەژن کەوتن و زاوا عەزیزەکانی لەناوچوون و برا و ‏برازاکانی ئاوەوئاو چوون، کیمیاوی نەما و سەبعاوی فەوتا و کێ و کێ کە ئازاری کوردیان ‏داوە بە کوشتن یان پاکتاوی ناوخۆیی یان مەرگی زەلیلانەی بێ ئەسەف لەسەر زەمینی ‏ئاوەدانی نەمان و گۆڕ بە گۆڕ بوو.

دایکان و خوشکانی ئەنفالدیدە و کیمیاوی چەشتە و کەسوکاری ‏قەتڵوعامکراومان و یادگاری شیرینی شەهیدەکان وەک شانۆی درامایەکی راستەقینە ئەم ‏شتانەیان لە تەمەنی ئاوەدانی  خۆیان و بەچاوی خۆیان بینی.‏

هەموو ئەمانە دووپات و سەلمێنەری ئەوەن تۆڵەی رەوا هەروا ناڕوا. جا  زۆری پێناچێ  ‏حوکمی کۆتایی دادگای رسافەش دەبینین لەسەر کەیسی تاوانەکانی عەجاج کە ئەمەش ‏هەمان ڕاستی  ئەبەدی دووپات دەکاتەوە:  (تۆڵە بە سەبرە،  ئەمما بە زەبرە).‏

بەڵام ئەمما و بەڵامەکەمان ئەچێتەوە سەر پرسیاری سەرەتایی و جەوهەری مەسەلەی کورد :

خۆ ئێمەی میللەتی ‏کورد لە خوتوخۆڕایی ئەم تەلەف و تیاچوون و فەوتانەمان تووش نەهاتووە. خۆ ئێمە بۆیە ‏تووشی هاتووین چونکە پەنجەمان لەسەر پەلەپیتکەی خەباتە.

لەسەر ماف و داخوازیمان ‏قسەمان کردووە بۆیە زمانمان دەبڕن. زوڵم رەت دەکەینەوە بۆیە زوڵمی سەربارمان  نیشان ‏دەدەن. خۆ ئێمە (نا) دەڵێین بۆیە ناهێڵن دەم بکەینەوە و دەممان پڕ خوێن دەکەن.‏

خۆ ئێمە شۆڕشمان کردووە و خاک رزگار دەکەین و نایدەینەوە داگیرکەران و بۆ خۆمان و بە ‏خۆمانی رەوا دەبینین بۆیە ئەنفالمان دەکەن و سەوزەڵانی وڵاتمان سوتماک دەکەن، ئێمە ‏هەناسەی ئازادیمان پێ خۆشە و هەڵیدەمژین بۆیە هەناسەمان قەتع دەکەن  و بە کیمیاوی دەمانخنکێنن.‏

ئەگەر قەزیەمان مانع ئەلجەمع نەبێ و مەسەلەی کورد لە ئارادا نەبێ ئێمە چ ئیشمان بە ‏عەجاجە و عەجاج کێیە و چییە تا بوێرێ پەلاماری ژنانی رووسووری کورد بدات؟

ئێمە حەتمەن کۆتایی عەجاج و دەیان دوژمنی تری کورد دەبینین. ئەم کۆتاییەش هەم رەوایە و ‏هەمیش کەرەستەیە بۆ سەلماندنی هەقانیەتی مەسەلەکەمان، بەڵام مەسەلەکەمان خۆی ‏ماکی هەموو شتێکە و پێویستە هەمیشە لەبیرمان بێت تا کوێمان هێناوە و چەندی ماوە ‏بگاتە دوامەنزڵی خۆی؟

ئەرێ وایە و وا لەبەرچاوە کە ئێستا عیراقی دوای سەددام حسێن دیموکراتییە و گوایە دەڵێن ‏فیدڕالییە و هەتا خوا حەز بکات دەق و بڕگەی جوانی دەستووری هەیە. بەڵام هێشتا ماوە ‏کە بڵێین دوا ئاستی چەوسانەوە و دوا پلەی زوڵملێکراویمان دوا ماف و دوا دڵنیایی لەسەر ‏داهاتووی گەلی کوردستان  پێداوین. هێشتا زۆرمان ماوە کە بڵێین دوا چۆڕی ‏دادپەروەریمان نۆش کرد و سزای عەجاج وەک تیکەی سەربار و فیقی  دوای تێربوونمانە. ‏

نا بەرێزەکانم سزای نەیارانی کورد و تۆڵەی دین و دونیایی بەشێکی کەمی پرسەکەیە و سەبوورییە بۆ ‏قوربانییەکان و کەسوکاریان، بەڵام هێشتا بەرهەمی نەبەردییە گەورەکە ماویەتی. هێشتا دەسکەوت یەکسان نییە لەگەڵ ئازار و ئاوات.‏

جا وەبیرم دێتەوە لەگەڵ دۆستێکی کورد، کە ئەشهەدوو زۆری لەسەر مەرگەساتی کورد ‏نووسیوە و لە دونیا لەسەرمان هاتۆتە جواب،  گفتوگۆمان بوو، خواجە ئەفەندی  باسی هێنایە سەر ‏کەرکوک و زەحمەتی ماددەی 140ی دەستوور،  گوتم قوربان هەرچی بەسەرمان هاتووە و ‏هەرچی ئێوەش نووسیوتانە لەسەر ئەوی بەسەرمان هاتووە،  لەبەر ئەو کەرکوکەیە کە لێی دوو دڵی.
‏
کیمیاوی زادەی ئەو پرسەیە و عەجاج قامچی دەستی ئەو خەیاڵەیە کە کەرکوکمان لێ قەدەغە ‏دەکات. کە دیارە لێرە کەرکوک هەر شارەکەی ناو شیعر و شانامەی شاعیران نییە، بەڵکو ‏ناونیشانە بۆ سنوور و بۆ دەستوور و بۆ هەموو ئامانجێکی رەوای رێی دوور.‏

بەڵێ ! خۆشە سزادانی عەجاجەکانی ئەمڕۆ و ئەوانی دوێنێ و ئەوانی سبەی کە نەخەڵەتابن ‏زوڵم لە کورد بکەن،بە چاوی خۆمان و گلێنەی یادگارە نازدارەکانی ئەنفال ببینین، بەڵام ماکی مەسەلەکە مەسەلەی کوردە و لە کورد قەوماوە.

تا چارەسەری تاسەر  عەجاجەکان سزا دەدرێن و هی تر دەمێنن و دێن. مەقاشی دەستی زوڵمە مێژووییەکەن. ‏

PUKMEDIA