Siyaseta çewt ya rêveberiyê civaka Kurdî ber bi pîrbûnê ve dibe

PUKMEDIA

Civaka Kurdî ber bi pîrbûnê diçe

Ji ber siyasetên çewt ya hikûmraniya Herêma Kurdistanê, civakek pîr û seqet li benda pêşeroja Herêma Kurdistanê ye û endamê Parlemana Kurdistanê dibêje: Di 10 salên borî de, rêveberiya nebaş bandorek girîng li ser debara malbatan kiriye, ku ev sedema sereke ya kêmbûna mezinahiya malbatê ye, ku di dawiyê de dibe sedema pîrbûna civakê.

Mezinahiya malbateke Kurd 4 heta 5 kes e

Li gorî serjimêriya herî dawî ya sala 2024an, mezinahiya malbateke Kurd 4- 6 kes in, ku tê vê wateyê ku malbatek di navbera 4 û 5 kesan de ye,ji van, %31.9 di bin temenê 15 salî de ne û ne di temenê xebatê de ne, ango, %68.1 di temenê kar de ne û di pêşerojê de ev hejmar dê berevajî bibe û tenê %31.9ê nifûsê dê ciwan bin û bikaribin kar bikin.

Mezinahiya malbateke Îraqî 5 heta 7 kes in.

Hejmara endamên malbatê li Herêma Kurdistanê,eger em hejmara endamên malbatê li Herêma Kurdistanê bi Îraqê re bidin ber hev, em dikarin ferqa di navbera hejmara endamên malbatê li Herêma Kurdistanê û Îraqê de bi awayekî zelal bibînin ji ber ku Li Îraqê, mezinahiya malbatê li deverên bajarî 5-7 û li deverên gundewarî 6-5 e, li bajarekî wekî Selahedîn 6.7 e, lê li Hewlêrê 5-0 û li Silêmaniyê 4-3 e, bi gotineke din, ji bilî dê û bavan, malbatên li herêmê du-sê zarok hene, ku ev yek dê di pêşerojeke nêzîk de Kurdistanê bike herêmeke ciwan, ewê li gorî Îraqê bibe herêmeke pîr û seqet, ji ber vê yekê ji bo pêşeroja Herêma Kurdistanê, mezinahiya malbatan û rêjeya ciwanan dê kêm bibe.

Siyasetên rêveberiya çewt sedema sereke ne

Helmet Hoşyar, endamê Parlemana Kurdistanê ji fraksiyona YNKê, ji PUKMEDIA re got:Ew siyaseta çewt ya çend salên borî li Herêma Kurdistanê hatiye çî bi cîkirin, bandorek neyînî li ser dahata takekesan di civakê de kiriye, bi vî awayî mezinahiya malbata Kurd kêm kiriye, ji ber vê yekê, di diruşma me ya ji bo Hilbijartina Parlemana Kurdistanê de, me biryar dabû ku rêya çewt ya hikûmraniyê li Herêma Kurdistanê rast bikin, û niha jî Yekîtiya Niştîmanî ya Kurdistanê rijde ku wê rêya çewt rast bike û bi kiryarî xizmetkirina gel bike.

Tirs ji pêşerojê sedema kêmbûna mezinahiya malbatê ye

Parlementerê got: Rewşa aborî sedemek din Ya kêmbûna mezinahiya malbata Kurd e, ji ber vê yekê tirs ji pêşerojê heye, dema ku ev diqewime, ciwan derengtir hevsergîriyê, yan jî ji ber çi sedemek be jî, hin ji wan ji hev vediqetin, piştre jî ew malbatên ku dimînin naxwazin gelek zarokên wan hebin,malbat naxwazin gelek zarokên wan hebin, ku ev sedema sereke ya kêmbûna malbatan e.

Dema ku hikûmet di destê YNKê de bû, rewşa gel baş bû.

Helmet Hoşyar, endamê parlemana Hikûmeta Herêma Kurdistanê , got ku YNK serokwezîrê Hikûmeta Herêma Kurdistanê bû, ji sala 2009an heta 2011an, dema ku YNKê li ser desthilatdariyê bû, malbatên Kurd li ser çêkirina zarokên zêdetir difikirîn, lê rêjeya jidayikbûnê di wan salan de ji ya niha pir zêdetir bû, ji ber ku pîşîneya hevsergîrî û xanîyan hebûn, mûçe dereng diketin, derçûyên zanîngehê û ciwan dihatin bi karkirin, ku ev yek jî avakirina malbatan misoger dikir, lê niha, ji ber siyaseta çewt ya li Herêma Kurdistanê, nifûs li ser xwedîkirina zarokan nafikire, ji ber ku hikûmetê ji bo ciwanan ti îmkan peyda nekiriye da ku ew xwe biafirînin.

Piştgiriya malbatan çareserî ye

Derbarê çareseriya lezgîn ya ji bo zêdekirina mezinahiya malbata Kurd de, parlemanterê YNKê got: Ji bo çareserkirina vê pirsgirêkê, divê avakirina hikûmetê bi lez be, û li ser baştirkirina debara welatiyan were hizirkirin, dû re jî piştgirîya malbatan were kirin, ji bo ku malbat ji pêşeroja xwe piştrast bin, ne wekî niha ku hikûmetê tenê 10 hezar dolar ji bo her zarokekî xercê malbat û zarokan kêm kiriye.

Kêmbûna hejmara malbatan sedema sereke ya kêmbûna ciwanan û afirandina civakek pîr dibe, ku ev yek gefek siyasî li ser Herêma Kurdistanê dirust kiriye,zêdebûna hejmara pêkhateyên din li Îraqê, bi taybetî li deverên nakok, dê hejmara Kurdan kêm bike û pêşeroja wan bixe metirsiyê ji ber vê yekê, girîng e ku siyaseta çewt ya rêveberiyê li Herêma Kurdistanê were sererast kirin û welatî û karmendên mûçedar nebin qurbaniyên berjewendiyên partî û daxwazên kesane.

PUKMEDIA