ئەمڕۆ لە مێژوودا

رووداوه‌كان:

1548: عوسمانیه‌كان شاری (ته‌برێز)یان داگیركرد كه‌ داده‌نرێت به‌ گرنگترین شاری ده‌وڵه‌تی سه‌فه‌وی و ئه‌وه‌ش له‌ سه‌رده‌می سوڵتان سلێمانی قانونی.
1844: كوژرانی دامه‌زرێنه‌ری تایه‌فه‌ی مۆرمۆنی (جوزیف سمیس)، و ئه‌وه‌ش كاتێك چوونه‌ سه‌ر ئه‌و به‌ندیخانه‌ی به‌ندكرابوو تیایدا له‌ ویلایه‌تی (ئیلنوی) له‌ لایه‌ن گروپێكی دژ به‌ مورمونی كه‌ هه‌ستان به‌ كوشتنی له‌گه‌ڵ براكه‌یدا (هیروم).
1950: ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان بڕیارێكی ده‌ركرد به‌ ناردنی هێزی ئه‌مریكی بۆ نیوه‌ كیشوه‌ری كۆری و ئه‌وه‌ش بۆ شه‌ڕ له‌گه‌ڵ كۆریای باكوور.
1954: كردنه‌وه‌ی یه‌كه‌مین كوره‌ی ئه‌تۆمی بۆ به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ی كاره‌بایی له‌ نزیك مۆسكۆ.
1967: دروستكردنی یه‌كه‌م ئامێری راكێشانی دراوی ئالی له‌ جیهاندا له‌ شاری له‌نده‌ن.
1977: راگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی جیبۆتی و حه‌سه‌ن جۆلیت بۆ پۆستی سه‌رۆك كۆمار هه‌ڵبژێرا كه‌ سه‌رۆكی پارتی جوڵانه‌وه‌ی سه‌ربه‌خۆی وڵاته‌كه‌ بوو.

1981: كۆبوونه‌وه‌ی نێوان كه‌ریمی حوسامی و یاسر عه‌ره‌فات له‌ به‌یروت وه‌ك دیالۆكی كورد و عه‌ره‌بی و بۆ گۆڕینه‌وه‌ی بیروبۆچونی جیاواز و لێكگه‌شتن له‌ باره‌ی كێشه‌ی كورد و فه‌له‌ستین له‌ پێناو هاوكاری و هه‌ماهه‌نگی و دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ری كێشه‌كان.
1991: هێزه‌كانی یوگوسلافیا كۆماری (سلۆڤیا)یان داگیركرد دوای دوو رۆژ له‌ راگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی.
1995: وه‌لی عه‌هدی ده‌وڵه‌تی قه‌ته‌ر (شێخ حه‌مه‌د بن خه‌لیفه‌ ئال سانی) هه‌ستا به‌ كۆده‌تایه‌كی ئاشتیانه‌ به‌سه‌ر باوكیدا (شێخ خه‌لیفه‌ بن حه‌مه‌د ئال سانی) و حوكمی وڵاتی گرته‌ ده‌ست.
2000: خاتو (دانیال میتێران) سه‌رۆكی ده‌زگای (فرانس لێبه‌رتی) له‌ ئێواره‌ خوانێك له‌ پاریس داوای دامه‌زراندنی كۆمه‌ڵه‌ی (كوردی- فه‌ره‌نسی) كرد.
2004: له‌ ئه‌نجامی هێرشێك بۆ سه‌ر خاڵێكی پشكنین له‌ جه‌له‌ولا 6 پۆلیسی كورد كوژران.
2007: سه‌ره‌ك وه‌زیرانی به‌ریتانیا (تۆنی بلێر) وازی له‌ پۆسته‌كه‌ی هێنا، (جۆردون براون) جێگه‌ی گرته‌وه‌.
2008: (بیل گه‌یتس) وازی له‌ پۆسته‌كه‌ی هێنا له‌ دامه‌زراوه‌ی مایكرۆسۆفت و ئه‌وه‌ش به‌هۆی حه‌زكردنی له‌ یه‌كلایی بوونه‌وه‌ بۆ كاركردن له‌ دامه‌زراوه‌ی بیل و ملیندا گه‌یتس.
2009: سه‌رۆكی لابراوی مۆریتانیا (سیدی محه‌مه‌د وه‌له‌د شێخ عه‌بدوڵا) وازی له‌ پۆسته‌كه‌ی هێنا به‌ فه‌ڕمی دوای هه‌ستانی به‌ دانانی حكومه‌تێكی یه‌كیه‌تی نیشتمانی نوی تا هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی ئه‌نجام بدرێت له‌ ماوه‌ی یه‌ك مانگدا و ئه‌وه‌ش له‌ میانی رێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ عه‌سكه‌رتاره‌كان كه‌ ئه‌میان لابرد له‌ ده‌سه‌ڵات.
2009: سه‌رۆكی لوبنانی (میشال سلێمان)، سه‌عده‌دین حه‌ریری راسپارد بۆ دروستكردنی حكومه‌تی نوی و ئه‌وه‌ش دوای ناونانی له‌ لایه‌ن 86 په‌رله‌مانتاره‌وه‌.
2011: دادگای تاوانی نێوده‌وڵه‌تی به‌یاننامه‌یه‌كی بڵاوكرده‌وه‌ به‌ ده‌ستبه‌سه‌ركردنی (موعه‌مه‌ر قه‌زافی) و كوڕه‌كه‌ی (سیف الاسلام) و سه‌رۆكی ده‌زگای هه‌واڵگیری (عه‌بدولا سنه‌وسی) به‌ تۆمه‌تی ئه‌نجامدانی تاوانی دژ به‌ مرۆڤایه‌تی له‌ لیبیا و ئه‌وه‌ش له‌ پاش شه‌ڕی درێژخایه‌ن له‌ له‌ لیبیا دوای هه‌ڵگیرسانی شۆڕشی 17ی فبرایه‌ر.

له‌دایكبوون:
1350: ئیمبراتۆر مانویلی دووه‌م، ئیمراتۆری ئیمبراتۆریه‌تی بێزه‌نتی.
1550: مه‌لیك شارلی نۆهه‌م، مه‌لیكی فه‌ره‌نسه‌.
1869: هانس سبیمان، پزیشكی ئه‌ڵمانی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی پزیشكی ساڵی 1935ز.
1880: هیلین كیله‌ر، ژنه‌ ئه‌دیبی ئه‌مریكی نابینا و نابیستا.
1927: نه‌سری شه‌مسه‌دین، گۆرانیبێژی لوبنانی.
1931: سه‌لاح قابیل، ئه‌كته‌ری میسری.
1931: مارتینۆس فیلتمان، زانای فیزیای هۆڵه‌ندی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی فیزیای سالی 1999ز.
1955: ئیزابیل ئه‌دحانی، ژنه‌ ئه‌كته‌ری فه‌ره‌نسی.
1965: تاریق لوتفی، ئه‌كته‌ری میسری.
1968: نه‌عیمه‌ جه‌زائیریه‌، ژنه‌ گۆرانیبێژی جه‌زائیری.
1975: توبی ماگوایر، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.
1976: هه‌به‌ سوله‌یمان، ژنه‌ ئه‌كته‌ری میسری و دانیشتوی كوێت.
1977: رائووڵ گونزالیس، یاریزانی تۆپی پێی ئیسپانی.
1979: فابریتسیۆ میكه‌لی، یاریزانی تۆپی پێی ئیتالی.
1984: گوخان ئینله‌ر، یاریزانی تۆپی پێی سویسری.
1986: غرام هیندی، ژنه‌ ئه‌كته‌ری میسری.

وه‌فات:
1574: جۆرجو فازاری، نیگاركێشی ئیتالی.
1844: جوزیف سمیس، سه‌ركرده‌ و دامه‌زرێنه‌ری ئاینی مۆرمۆنی.
1985: بورهان قانیع، نوسه‌ری ناوداری كورد، له‌ سلێمانی.
1985: ئیلیاس سه‌ركیس، سه‌رۆكی شه‌شه‌می كۆماری لوبنانی.
1994: مه‌ئمون شه‌ناوی، شاعیری گۆرانیی میسری.
2000: جاك لیمۆن، ئه‌ستێره‌ی كۆمیدی سینه‌مای جیهانی،  له‌ نیویۆرك.
2002: موحه‌ره‌م فوئاد، گۆرانیبێژی میسری.
2003: خه‌لیفه‌ قه‌تان، هونه‌رمه‌ندی شێوه‌كاری كوێتی.
2009: جۆرج حه‌داد، نوسه‌ر و شاعیر و رۆژنامه‌نوسی ئه‌رده‌نی.

جه‌ژن و بۆنه‌كان:
رۆژی پشكنینی نیشتمانی ڤایرۆسی نه‌مانی به‌رگری مرۆیی له‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان.
رۆژی حه‌وت خه‌وتووه‌كه‌ له‌ ئه‌ڵمانیا.

PUKmedia ئا/حسێن هه‌ڵه‌بجه‌یی