ئەمڕۆ لە مێژوودا

رووداوەكان..
750: كوشتنی مەروانی دووەم لە گوندی بوێسری میسر.
1096:  دەستپێكی هەڵمەتی هەژاران كە پێش هەڵمەتی خاچپەرستی یەكەم كەوت.
1261: پلاندانان بۆ داگیركردنی شاری قوستەنتینیەی پایتەختی بێزەنتیەكان لە لایەن میخائیلی هەشتەم بالیلۆج.
1847: داگیركردنی سیعرەت لە لایەن توركەكانەوە، بە سەرۆكایەتی وەسمان پاشا.
1912: رەحمد الهیبە رۆشتە مەراكیش و بەیعەتیدا وەك سوڵتانی مەغریب.
1914: كردنەوەی جۆگەی پەنەما بۆ مەلەوانی دەریایی لە نێوان هەردوو زەریای ئەتڵەسی و ئارام.
1918: پچڕانی پەیوەندی دیبلۆماتی نێوان ویلایەتە یەكگرتووەكان و روسیا و ئەوەش پاش شۆڕشی بەلشەفی.
1921: فەتاح پاشا، رووناكبیری ناوداری كورد، بوو بە یەكەمین پارێزگاری پارێزگای كەركوك.
1929: هەڵگیرسانی راپەڕینی (البراق) لە قودس، بەریتانیەكانیش ئەو راپەڕینەیان سەركوتكرد بە سەختی و شێوەیەكی دڕندانە.
1943: بڵاوكردنەوەی گۆڤاری (هاوار) كە بەرهەمی بردرخانیەكان بوو، جەلادەت بەدرخان سەرپەرشتی دەكرد.
1945: دامەزراندنی حزبی دیموكراتی كوردستان لە ئێران.
1945: یابان رەزامەندی نواند بە مەرجەكانی هاوپەیمانان سەبارەت بە خۆبەدەستەوەدانی لە میانی جەنگی دووەمی جیهانی.
1947: راگەیاندنی سەربەخۆیی هیند لە شانشنینی یەكگرتوو.
1947: سەربەخۆیی پاكستان لە بەریتانیا.
1948: راگەیاندنی كۆماری كۆریا و ئەوەش لە بەشی باشوری لە نیوە دورگەی كۆریا سەربەخۆیی كۆریای باشوور.
1960: سەربەخۆیی كۆنگۆ برازافیل لە فەرەنسا، و (ئابیە فولبیر یۆلۆ )بوو بە یەكەمین سەركۆماری ئەو وڵاتە.
1961: دووەمین كۆنگرەی مامۆستایانی كورد لە شەقڵاوە.
1975: تیرۆركردنی سەرۆكی بەنگلادش (مجیب الرحمن) لە كۆدەتایەكی سەربازیدا.
1990: عیراق هێزەكانی كشانەوە لە ئێران و رەزامەندی خۆی نواند بەرامبەر بە (رێكەوتننامەی جەزائیری ساڵی 1975ز) و كە دابەشكردنی شوتولعەرەب بوو لە نێوانیاندا.
1993: دامەزراندنی حزبی رزگاری كوردستان.
1993: پێكهاتنی كۆمیتەی رێكخستنی ی.ن.ك لە ئوسترالیا.
1994: جەلال تاڵەبانی و مەسعود بارزانی رێكەوتنیان مۆركرد بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی نێوانیان.
2000: فڕۆكە جەنگیەكانی توركیا لە كاتی بۆردومانی بارەگاكانی پەكەكە لە سێگۆشەی ئێران – عێراق – توركیا 38 هاوڵاتی كۆچبەری ناوچەكەی شەهید كرد و پاشان رایگەیاند كە بە هەڵە بۆردومانی كردووە.
2003: ئەنجومەنی نەتەوە یەكرگتووەكان پێشنیاری ئەمریكا و بەریتانیای پەسەندكرد بە داننان بە ئەنجومەنی دەسەڵاتی گواستنەوە.
2004: گرێدانی كۆنگرەی نیشتمانی عێراق بە ئامادەبوونی زیاتر لە 1200 نوێنەر لە پارێزگاكانی عیراق و لە ئەنجامدا 81 ئەندام هەڵبژێران و 19 ئەندامی ئەنجومەنی گواستنەوەی عێراقیش كە بووە 100 ئەندام، د. فوئاد مەعسوم بە زۆرینەی دەنگ هەڵبژێرا..
2007: كوژرانی زیاتر لە 250 كەس و برینداربوونی 500 كەسی تر لە چوار تەقینەوە لە هەردوو شارۆچكەی (قەحتانیە) و (عەدنانیە) كە زۆرینەیان یەزیدین لە پارێزگای نەینەوا لە عیراق.
2007: سەرەك وەزیرانی پێشوو و ئێستای ئیسرائیل (بنیامین ناتنیاهۆ) سەرۆكایەتی حیزبی لیكۆدی بردەوە بە زۆرینەی 73,2%.
2009: تیاچوونی 55 كەس لەژن و منداڵ لە ئەنجامی سوتانی چادری (ئەفراح) لە ناوچەی (العیون) لە كوێت.
2013: دۆزینەوەی جۆرێكی نوێ لە شیردەرەكان لە ئەندیز بۆ یەكەم جار لە ماوەی 35 ساڵدا، ناونرا ئولینگویتو.

لەدایكبوون..
1195: قەدیس ئەنتۆنیۆ، قەدیسی بروتوگالی.
1432: لویجی بولشی، شاعیری ئیتاڵی.
1769: ناپلۆن پۆناپارت، ئیمبراتۆری فەرەنسا.
1771: والتەر سكوت، شاعیر و ئەدیبی ئوسكوتلەندی.
1879: ئیسیل باریمور، ژنە ئەكتەری ئەمریكی.
1888: تۆماس ئیدوارد لورنس، پیاوی هەواڵگیری بەریتانی ناسراو بە لورنسی عەرەب.
1890: جاك ئیبرت، مۆسیقاری فەرەنسی.
1892: لویس دی بروی، زانای فیزیای فەرەنسی و وەرگری خەڵاتی نۆبڵی فیزیای ساڵی 1929ز.
1896: جرتی كوری، ژنە زانای كیمیای زیندەیی و وەرگری خەڵاتی نۆبڵی پزیشكی ساڵی 1947ز.
1912: جولیا چایلد،  چێشتلێنەری ئەمریكی.
1925: هودا سوڵتان، ژنە ئەكتەری ئەمریكی.
1926: كوستاس ستیفانوبولوس، سەرۆكی یۆنان.
1931: ریچارد هیك، زانای كیمیای ئەندامی ئەمریكی و وەرگری خەڵاتی نۆبڵی كیمیای ساڵی 2010ز.
1936: تاهیر وەتار، نوسەری جەزائیری.
1944: هودا حەداد، ژنە گۆرانیبێژ و ئەكتەری لوبنانی.
1945: ئالان جوبیە، سیاسەتمەداری  فەرەنسی.
1946: عبدالامام عبدالله، ئەكتەری كوێتی.
1950: ئەمیرە ئان، كچی شاژنە ئەلیزابیسی دووەم.
1952: رودی كارگوس، یاریزانی تۆپی پێێ ئەڵمانی.
1953: مولحیم بەرەكات، گۆرانیبێژ و ئاوازدانەری لوبنانی.
1955: عەلی عەریز، سەرەك وەزیرانی تونس.
1961: فارس الحلو، ئەكتەری سوری.
1963: فالیری لیفونیفسكی، سیاسەتمەداری بیلاروسی.
1966: شوكری واعر، گۆڵچی تۆپی پێی تونسی.
1970: ئەمەل حسێن، ژنە ئەكتەری ئەردەنی و كاركردوو لە سعودیە.
1972: بن ئەفلیك، ئەكتەری ئەمریكی.
1976: بودوین زیندن، یاریزانی تۆپی پێی هۆڵەندی.
1983: خالید خەلەف، یاریزانی تۆپی پێی كوێتی.
1989: جو جوناس، گۆرانیبێژی ئەمریكی.
1990: جنیڤەر لورانس، ژنە ئەكتەری ئەمریكی.

وەفات..
423: ئیمبراتۆر هونوریوس، ئیمبراتۆری ئیمبراتۆریەتی رۆمانیای خۆرئاوا.
1040: مەلیك دنكانی یەكەم، مەلیكی ئوسكوتلەندە.
1118: ئیمبراتۆر ئەلكسویسی یەكەم كومنینوس، ئیمبراتۆری ئیمبراتۆریەتی بێزەنتی.
1463: ئیبن حەزمی قورتوبی، زانای ئیسلامی.
1936: گراتسیا دیلیدا، ژنە ئەدیبی ئیتالی و وەرگری خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبی ساڵی 1926ز.
1951: فهد العسكر، شاعیری كوێتی.
1952: سەمیرە موسا، ژنە زانای ئەتۆمی میسری.
1967: رینیە ماگریت، هونەرمەندی سیریالی بەلجیكی.
1969: ئەحمەد مەعروف عەبدولرەزاق، نوسەری عیراقی.
1975: مجیب الرحمن، سەرۆكی بەنگلادش.
1977: ناجی مەعروف، نوسەری عیراقی.
1982: هوگر تیورل، پزیشكی سویدی و وەرگری خەڵاتی نۆبڵی پزیشكی ساڵی 1955ز.
2004: سونی برگستروم، زانای كیمیای زیندەیی سویدی و وەرگری خەڵاتی نۆبڵی پزیشكی ساڵی 1982ز.
2009: عەبدوللەتیف موسا، سەركردەی گروپی جوندی ئەنسارولڵای فەلەستینی.
2010: غازی عەبدولرەحمان قوسەیبی، شاعیر و ئەدیب و باڵیۆز و وەزیری سعودی.
2010: فوئاد ئەحمەد، ئەكتەری میسری.
2013: عەبدولرەحمان سمیت، بانگخوازی ئیسلامی كوێتی و خاوەنی كاری زۆری خێرخوازی لە ئەفریقیا بە تایبەتی و چەندین وڵاتانی تری جیهان.
جەژن و بۆنەكان..
جەژنی سەربەخۆیی لە هیند.
رۆژی نیشتمانی لە كۆریای باشوور.
رۆژی نیشتمانی لە كۆماری كۆنگۆ.
جەژنی دایك لە كۆستاریكا.

PUKmedia ئا/ حسێن هەڵەبجەیی