Dema hevalek diçe,lê bandor dimîne… Ji bo bîranîna Dr. Talib Murad

Kurdistan 05:14 PM - 2026-04-05
Ednan El Muftî

Ednan El Muftî

Beriya du roj, wî oewendî bi min kir…

Dengê wî aram bû, û rewşa wî baş bû, tevî fikara wî ya li ser rêça şerê ku mehek bû rûd dabû û topbarana ku li dora me bû.

Wî ji min re behsa xwişka xwe Semîa kir, ku li Silêmaniyê dijî, nexweşiya wê û neştergiya ku lê hatiye kirin, û got ku ew difikire ku serdana wê bike,ew ji zehmetiya rêwîtiyê haydar bû,lê ew amade bû ku bi rêya bejahî di ser Urdinê re, ji Bexdayê derbas bibe, tevî rewşa wî ya tenduristiyê.

Min hewl da ku hinekî wî bixim aliyekî, ji ber vê yekê min jê re got: Çend rojan bisekine, belkî ev şer aram bibe.

Me wek her carê sohbet kir… sohbetek di navbera hevalan de, ku her yek ji wan bêyî pir şirovekirinê dizane di dilê yê din de çi heye.

Di dengê wî de tiştek tunebû ku nîşan bide ew dixwaze xatirxwestinê bike.

Piştî du rojan…

Telefon lê da.

Navê wî li ser ekranê derket.

Min tavilê bersiva wî da û bi Kurdî got: Rojbaş, delalê min, tu çawa yî?"

Lê dengê ku min bihîst ne yê wî bû.

"Ez im, Dana, Apo..."

Hinekî bêdengiyek ma, paşê gotinên bêhntengî hatin:

"Xeberek xirab ji te re heye… bavê min nû koça dawî kir."

Wê gavê gotinan min winda kirin… bêdengî daket, û ez tenê dikarim dubare bikim:

Ji bilî Xwedê, çi hêz û şiyan tune ye.

Di heman rewşa ku ez tê de bûm, ez bi jina wî ya Elwîlîziye, Dayan re, ku hevrêya jiyana wî bû, re axivîm ku ew kes bû bi evîn û têgihîştinê digel wî bû û di hemû zehmetiyên jiyana xwe de piştgirî dan wî.

Bi vî awayî, di kêliyek bêhişiyê de, mirin hevalekî delal direvîne, tevahiya jiyanekê di kêliyekê de kom dike.

Û em di nav xemgînî û şokê de dimînin…

Lê biyografiya koçkirî şahidiya sebir, têkoşîn û payebilindiya wî di dilê hemû kesên ku wî nas dikirin de dimîne.

Kesê me yê koçkirî ji malbateke tekoşer e ku di destpêkê de rêya xwe ya rûbirûbûna sitemkariyê nas kirine û mîna gelek malbatên Kurd yên Feylî, di zulm, koçberî û koçberiya bi darê zorê de bedelên giran dane.
Ew di jiyan û rêbaz û helwestên xwe de berfirehkirinek rastîn ya vê nêzîkatiyê bû.

Her çiqas ew bi xwendina pijîşkî ve mijûl bû û di akademîk de jî serkeftî bû, wî qet dev ji rola xwe di karê neteweyî de berneda.

Ew di sala 1963an de hate girtin û di dema wê de ji aliyê Nazim Kezar ve hate îşkencekirin, û vê yekê şopek li ser laşê wî hişt ku heta rojên wî yên dawî jê neçû.

Lê, wî bi biryardariyek kêm dît, xwendina xwe berdewam kir heta ku ji Zanîngeha Bexdayê mezûn bû, û piştre di armanca xwe ya zanistî de zêtir çû, daku ji Îngilîstanê doktoraya veterîneriyê bistîne.

Zanîna wî bi pirtûkan ve sînordar nebû, lê wî ew wekî peyamek li her derê dibir.

Wî li Zanîngeha Terablusê wek mamosta kar kir, piştre tevlî Rêxistina Xurek û Çandiniyê ya Neteweyên Yekbûyî (FAO) bû, li wir bi salan di warên pisporiya xwe de, nemaze di ewlehiya xwarinê de, beşdarî kir, û di navbera ji yek welatî zêdetir de çû û hat.

Wêstgehk wî ya girîng li Qahîre, ku ez nûnerê Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê bûm, ew bira û hevalekî rastîn bû; wî bi peywendiyên xwe yên berfireh bi dever û çalakiyên Misrî û Ereban re piştgirîya min kir û karê min hêsan kir.

Di destpêka vê sedsalê de, ew vegeriya Kurdistanê û pisporiya xwe bi xwe re anî, di serokatiya şandeyek ji FAO de ji bo tekoşîna li dijî grîpa çûkan, di demekê de ku herêm pir hewcedarê pisporiya zanistî ya xurt bû.

Di sala 2009an de, ew wek şêwirmendê Serokwezîrê Herêma Kurdistanê ji bo karûbarên ewlehiya xwarinê hat destnîşankirin, û ew dengekî zanist û pisporiyê bû di xizmeta gel de.

Tevî van hemûyan, ew nêzîkî pirsgirêkên gelê xwe ma, di nav me de hebû, û bi hevalên xwe yên di tevgera Kurdistanî de di peywendiyan de bû.

Ew her wiha birayê koçkirî Adil Murad e, serkirdeyekî navdar û hevalekî jiyanî ye.

Me rêwîtiyek dirêj bi wan re parve kir, ku zêdetirî pêncî salan dom kir, ku bi tu cûdahiyan xirap nebû, eger hebûn jî, lê li ser bingeha hezkirin û biratiyê ma,me zehmetî parve kirin û bi hevre destkeftiyên ku bi dest xistin pîroz kirin.

Ev peywendî, digel bi dehan heval û hevrêyên ku em îro bîra wan dikin, dihêle ku ez di xemgîniyek kûr de bijîm… bêyî ku hêviya xwe ji bo siberojek çêtir ji bo gelekî ku heq dike bi azadî û rûmet bijî winda bikim.

Ez vê hêviyê jî bi xwe re hildigrim, her wekî ku ez xemgîniyê jî hildigrim…

Ew wekî ku ez tiştê ku El-Cewahrî gotiye dubare dikim e:

Li cem min çiyayekî xemgîniyê heye

Bii min re dimeşe… û diçe

Min hêvî heye, her çend ew winda bibe jî.

Gulek di dil de vêdikeve

PUKMEDIA

zortrin xwendraw

Ji telefonên we re nûçeyan dinirin

Daxînin

Logo Aplîkêşin

Play Store App Store Logo
The News In Your Pocket