ڕۆژی جیهانی کەلەپوور

ڕۆژی جیهانی کەلەپوور


18/4/2021 02:28:00
چاپ کردن
بە وێنەوە    بە بێ وێنە
           
.

   18 ی نیسان هەموو ساڵێک ڕۆژی جیهانی کەلەپوورە، بۆ پاراستنی کەلەپووری مرۆیی ، بەپێی ئەو ڕێککەوتننامەیەی کە کۆنفرانسی گشتیی ڕێکخراوی یونسکۆی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان لە پاریس لە ساڵی 1972 دا پەسەندی کردووە .

   ئەنجومەنی نێودەوڵەتی مۆنۆمێنت و سایتەکان ( ICOMOS ) پێشنیازی دیاریکردنی ڕۆژی جیهانی مۆنۆمێنت و شوێنەواری کردووە یان ئەوەی لە میدیاکان بە ڕۆژی جیهانی کەلەپوور ناسراوە لە 18 ی نیسانی 1982 کە لە ساڵی 1983 لە لایەن ئەنجومەنی گشتی یونسکۆوە پەسەند کرا . ئامانج لە بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیارییە و دووبارەکردنەوەی هەوڵەکان بۆ پاراستن و پارێزگاریکردنی کەلەپوور.

میراتی مرۆڤ بۆ دوو جۆر پۆلێن دەکرێت:

کەلتووری : بریتییە لە شوێنەوارو کاری تەلارسازی و شوێنە شارستانییەکان کە گرنگی تایبەتییان هەیە .

سروشتی: ناوچە سروشتییەکان کە گرنگی جیهانی هەیە.

واژۆکردنی ئەم ڕێککەوتننامەیە بەهۆی دەستکاریکردن و تێکدانی ناوچە شوێنەوارییەکان بوو ، نەبوونی یاسا و ڕێنمایی و سیاسەت پێویستی بەدامەزراو کەسەکان هەبوو بۆ پاراستنی کەلەپوورو شوێنەوارییەکان و پیشاندانی چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵیان لەهەموو ئاستەکاندا . کەموکورتییەکانی سیاسەت و میتۆدی پلاندانانی شارستانەکان ، سیستمەکانی بنیاتنان و لەناوبردن و سڕینەوەی کەلەپووری شارستانی پشتگوێ دەخەن و تەنانەت هەندێکیان مەترسی لەسەر ئەم کەلەپوورە دروست دەکەن . نەبوونی زانیاری لەسەر شوێن و وردەکاریی ناوچە کەلەپووری و شوێنەوارییەکان و بیناکان، هەروەها نەبوونی زانیاری مێژوویی لەسەر ئەو ناوچانە و نەبوونی پلان و میکانیزم و بەرنامەی جێبەجێکردن بۆ بووژاندنەوەی کەلەپووری شارستانی و پاراستنی ئەو کەلەپوورە.

میراتی جیهانی ، سامانیکی بەهای مرۆڤایەتییە . پاراستنی ئەو سەرمایە بەنرخانە پێویستی بە هەوڵی بە کۆمەڵ هەیە لەلایەن کۆمەڵگای نێودەوڵەتیەوە . ئەم ڕۆژە تایبەتە دەرفەتێکە بۆ بەرزکردنەوەی هوشیاری گشتی سەبارەت بە فرە ڕەنگی کەلەپووری کلتوری و ئەو هەوڵانەی کە پێویستە بۆ پاراستن و پارێزگاریکردنی .

لە 18 ی نیسانی 1982 دا بەبۆنەی ئەو سیمینارەی کە ڕێکخراوی ئایکۆمۆس لەتونس ڕێکی خستبوو ، پێشنیازی " ڕۆژی جیهانی شوێنەوار و ناوچە شوێنەوارییەکان " کرا کە لەسەر ئاستی جیهان بەرز ڕابگیرێت . ئەم پڕۆژەیە لەلایەن لیژنەی جێبەجێکارەوە پەسەندکرا ، کە تێیدا پێشنیاری پراکتیکی بۆ لیژنە نیشتمانییەکان کرد لەسەر چۆنیەتی ڕێکخستنی ئەو ڕۆژە .

هەروەها ئەم بیرۆکەیە لەلایەن کۆنگرەی گشتی یونسکۆوە پەسەندکرا ، کە لە دانیشتنی 22 ی نۆڤەمبەری 1983 دا بڕیاری لەسەر دەرچوو کە تێیدا وڵاتانی ئەندام ڕادەسپێرێت ڕەچاوی ڕاگەیاندنی 18 ی نیسانی هەموو ساڵێک بکەن بە " ڕۆژی جیهانی شوێنەواری و ناوچە شوێنەوارییەکان " . پاشان پێی وترا ڕۆژی جیهانی کەلەپوور .

ئەنجومەنی نێودەوڵەتی لە شوێنەوار و ناوچە شوێنەوارییەکان (ICOMOS) چەند پێشنیارێک پێشکەش دەکات دەربارەی چۆنیەتی ئاهەنگ گێڕان بە ڕۆژی جیهانی کەلەپوور:

- سەردانی شوێنەکان، ناوچە شوێنەوارییەکان و کاری نۆژەنکردنەوەیان بۆ بکرێت. 

- نووسینی وتار لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکان و سازدانی بەرنامەی تایبەت لە کەناڵەکانی تەلەفزیۆن و ڕادیۆدا

- هەڵواسینی پۆستەر لە گۆڕەپانەکانی ناوەندی شار یان شەقامە گەورەکان بۆ ڕاکێشانی سەرنجی  هاوڵاتیان و بەئاگاهێنانەوەیان بۆ ئەو بۆنەیە.

- بانگهێشت کردنی کەسانی شاره زا و کەسایەتییه ناوخۆیی و بیانییەکان بۆ کۆنفرانس و چاوپێکەوتنەکان. 

- ڕێکخستنی سیمینار لە ناوەندە ڕۆشنبیری و شوێنە گشتییەکانی شار .

- کردنەوەی پیشانگەی شوێنەواری (وێنە، تابلۆ، هتد)

- بڵاوکردنەوەی کتێب و کارت و پۆستەر.

- خەڵاتکردنی ئەو ڕێکخراوانە یاخود ئەو کەسانەی کە بەشدارییەکی بەرچاویان هەبووە لە پاراستن و پاریزگاریکردنی کەلەپووری کولتووری یان بڵاوکراوەیەکی نایابیان لەسەر ئەو بابەتە بە ئەنجام گەیاندووە.

- کردنەوەی خانووی کەلەپووری یاخود بینای تازە نۆژەنکراوە.

- ئەنجامدانی چالاکی تایبەت بۆ خوێندکارانی قوتابخانە وپەیمانگاو زانکۆکان  بۆ بەرزکردنەوەی هوشیاری شوێنەوارییان.

*بەدەستکارییەوە لە سایتی (ICOMOS) وەرگیراوە.

PUKmedia  لە واڵی بەڕێوەبەری مۆزەخانەی سلێمانی وەرگیراوە

وێنە هەواڵ
  • image04
  • لاهور شێخ جه‌نگی هاوسه‌رۆكی یه‌كێتی بنه‌ماڵه‌ی شه‌هید موحسین حسێن به‌سه‌رده‌كاته‌وه‌

  • image04
  • ئەمڕۆ ڕۆژی جیهانی نەخۆشی تالاسیمایە

  • image04
  • سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان سه‌ردانی هاوسه‌رۆكانی یه‌كێتی ده‌كات

  • image04
  • ئەمڕۆ رۆژی جیهانی كرێكارانە

  • image04
  • د.بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عیراق لەفڕۆكەخانەی هەولێر لەلاەین قواد تاڵەبانیەوە پێشوازی لێكرا

  • image04
  • قوباد تاڵه‌بانی پێشوازی له‌ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران كرد

  • image04
  • قوباد تاڵه‌بانی و هاوسه‌ره‌كه‌ی ڤاكسینی كۆرۆنایان وه‌رگرت

  • image04
  • تاجە گوڵینەی وەفا لەسەر مۆنۆمێنتی ئەرمەنەكان دادەنرێت


                                           

دانیمارك.. تەرمی پێشمەرگەی دێرین حاجی رزگار بەخاك سپێردرا


ڕێوڕەسمی بەخاك سپاردنی پێشمەرگەی دێرین  حاجی ڕزگاری وەستا محمود رێكخرا.

    بە ئامادەبوونی جەماو...


  ناوه‌ندی فینلاند سه‌ردانی باڵیۆزخانه‌ی عیراق ده‌كات
  ژنە كوردێك لە فەڕەنسا كوژرا
                                           

چاوپێكه‌وتنێك له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ند ئه‌حمه‌د زه‌هاوی


هونه‌رمه‌ند ئه‌حمه‌د زه‌هاوی: زۆربه‌ی په‌یكه‌ره‌كانی من ،له‌ فلكلۆر و  كلتوری كوردی سه‌رچاوه‌ ده‌گرن

هونه&...


  د.یاد نەقشبەندی:29 حاڵەتی توشبوی كۆرۆنا تەندروستیان زۆر ناجێگیرە
  چێشتخانه‌یه‌ك له‌هه‌ورامان خواردنێكی جیاواز پێشكه‌ش ده‌كات
                                           

دەنگۆی فرۆشتنی چەند خوێندنگەیەك لە سلێمانی دوورە لە راستییەوە

لایەنە پەیوەندیدارەكان لە سلێمانی، دەنگۆی فرۆشتنی چەند قوتابخانە و خوێندنگەیەك لەناو شاری سلێمانی رەتدەكەنەوە و تەئكیددەكەنەوە كە «ئەو هەواڵە دوورە لە ر...


  كوشتتنی قاسم سلێمانی لە ناوەندێكی میدیای باوەڕپێنەكراودا
  پرسی حوكمدراوانی بادینان له‌ناوخۆییه‌وه‌ بۆ نێوده‌وڵه‌‌تی


کاریکاتێر