مێژووی دروستبوونی قەزای ماوەت

مێژووی دروستبوونی قەزای ماوەت


23/2/2021 12:45:00
چاپ کردن
بە وێنەوە    بە بێ وێنە
           
.

قەزای ماوەت لە شارباژێر یەكێكە لە قەزاكانی پارێزگای سلێمانی و ناحییەی ماوەت ناوەندی قەزاكەیە، لە 78 گوند پێك ھاتووە و بەهۆی هەڵكەوتەی جوگرافییەوە ئاو و هەوایەكی فێنكی هەیە. 

پێش فتوحاتی ئیسلام ماوەت لەسەر شاری بانەی ئێران بووە و كەسێك بەناوی قەهقۆن حاكمی بانە بووە، كاتێ فتوحاتی ئیسلامیش بۆ سەر سنوورەكە  بە سەرپەرشتی عەبدولڵای كوڕی عومەر دەستی پێكردووە  قەهقۆن حاكمی بانە لە شەڕی دژی عەرەبەكاندا  كوژراوە، بەڵام  كوڕێكی  قەهقۆن بەپێچەوانەی باوكییەوە یارمەتی موسڵمانەكانی داوە، بۆیە (عەبدولڵای كوڕی عومەر) ناوەكەی گۆڕیوە   بۆ (خیارە دین) و لە شوێنی (قەهقۆن) كردویەتی  بە حاكمی بانە.

لەدوای ئەمەوە حاكمێتی سنووری بانە پشتاو پشت هاتووە تا سەردەمی خان ‌ئیسماعیل سوڵتان فەرمانڕەوای بانە، ئەویش كوڕێكی  خۆی بەناوی (ئەسكەندەر) كردۆتە حاكمی ماوەت، بەڵام ئەسكەندەر حاكمی ماوەت كەسێكی زاڵم بووە لەگەڵ خەڵكدا، لەو سەردەمەشدا فەقێ ئەحمەدی دارەشمانە حاكمی میرنشینی بابان لەدارشمانە كۆچی دوای ئەكات و خان داغی كوڕی جێگەی ئەگرێتەوە  بەهۆی نزیكی ماوەت لە سنووری میرانی بابان و ویستس خان داغ بۆ فراوانكردنی سنوری ئیماراتەكەی، عەشیرەتەكانی  (ئاكۆ ، بڵباس ، ئالان و ماوەت) بەیعە ئەدەنە حاكمی ئیماراتی بابان، بەمە (ماوەت) ئەبێتە بەشێك لە سنوری ئیماراتی بابان.

ئەسكەندەر خان ئیسماعیل سوڵتان حاكمی ماوەت لە ماوەت مردووە  هەر لەوێش بەخاكسپێردراوە، ئێستا گۆڕەكەی لەماوەت نزیك كانی بنچنارە، لەسەر بەردی گۆڕەكەی بەفارسی و بەنوسینی بارز نوسراوە (مزار ئیسماعیل ئەسكەندەر پاشا - ماوەت)، كاتێ (محسین نازم ئەفەندی) چۆتە ماوەت نووسینەكەی خوێندۆتەوە، نووسینەكە دیكۆمێنتێكی مێژووی و گرنگە ، بەڵام بە داخەوە لێكۆڵینەوەی لەسەر نەكراوە.

لە ساڵانی 1608 بۆ 1619 ی زاینی خان داغ ماوەتی كردۆتە پایتەختی بەهار و هاوینەی ئیماراتەكەی و پایز و زستانیشی لە دارشمانە بووە. 

قەزای ماوەت بەهۆی شوێنە جوان و دڵگیرییەكەیەوە  جوانییەكی تایبەتی هەیە، بەڵام هەتا ئێستا بایەخێكی ئەوتۆی پێنەدراوە. 

PUKmedia ئامادەكردنی.. مامۆستا ئاسۆ عومەر حەمەئەمین

فۆتۆ.. شۆڕش وەهبی

 

 

وێنە هەواڵ
  • image04
  • سلێمانی.. فلیمی 09 نمایش ده‌كرێت

  • image04
  • لەهەرێم كوتان بەڤاكسینی كۆرۆنا دەستيپێكرد

  • image04
  • 33 ساڵ بە سەر یەكەم قۆناغی شاڵاوی ئەنفالدا تێدەپەڕێت

  • image04
  • ساڵیادی شه‌هیدی میحراب له‌ سلێمانی

  • image04
  • هاوسه‌رۆكانی یه‌كێتی: به‌رژه‌وه‌ندی كه‌سی و ململانێ سیاسییه‌كان وه‌لابنرێن

  • image04
  • عەمار حەكیم سەرۆكی رەوتی حیكمەی نیشتمانی لەسەر مەزاری مام

  • image04
  • عەمار حەکیم چی بۆ سەرۆک مام جەلال نووسی؟

  • image04
  • کوردێک ئامێرێکی تێکەڵەی ڤایۆلین و کەمانچەی کوردی بەرهەمدەهێنێت


                                           

نەرویج.. لەمەراسیمێکدا تەرمی پێشمەرگەیەکی دێرین بەخاک دەسپێردرێت


ئەمڕۆ هەینی ١٩ی شوبات تەرمی دکتۆر شەهاب وەهاب ڕۆستەم لە رێوڕەسمێکدا لە گۆڕستانی ئەلفاسیت لە ئالنەبرۆ بە ئامادەبوونی خانەوادەو هاوڕی و هاوسەنگەرانی و نوێنەری چەندین پارت و ڕێکخراو کەسا...


  تێكۆشه‌رێكی دێرین یه‌كێتی كۆچی دوایی كرد
  ئه‌ڵمانیا.. چله‌ی ماته‌مینی شیهاب عوسمان به‌ڕێوه‌چوو
                                           

درۆی لامه‌ركه‌زی له‌كابینه‌ی نۆدا


رێكه‌وت زه‌كی ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی له‌چاوپێكه‌وتنێكدا بۆ PUKmedia وتی: لامه‌كه‌رزی ئیدار...


  پسپۆڕێكی ئابووری له‌باره‌ی گۆڕینه‌وه‌ی دۆلار ئامۆژگاری هاووڵاتیان ده‌كات
  كاریگه‌ری شه‌ڕی عیراق-ئێران له‌سه‌ر گونده‌كان ماوه‌
                                           

سەردانی پاپا بۆ نزیكردنەوەی ئایینەكان و پاڵپشتی عیراق گرنگە

شەقامی عیراق و عەرەبی و جیهان چاودێری ئەو سەردانە مێژووییەی پاپا فرەنسیس دەكەن كەوا بڕیارە رۆژی هەینی داهاتوو 5ی ئازاری 2021 سەردانی عیراق بكات، لەو كاتەوەی سەرۆكایەتی كەنیسەی كاسۆلیك دەك...


  گوزەری ھەورامییەكان لە سلێمانی
  هۆڵەندا: هەڵوەشانەوەی حکومەت و هەڵبژاردنی داهاتوو


کاریکاتێر