ئەمڕۆ لە مێژوودا

ئەمڕۆ لە مێژوودا


21/2/2021 08:36:00
چاپ کردن
بە وێنەوە    بە بێ وێنە
           
.

رووداوه‌كان:
 1848:  كارل ماركس و فریدریك ئه‌نگلز شیوعیه‌تیان راگه‌یاند.
1893:  دامه‌زراندنی یه‌كیه‌تی تۆپی پێی ئه‌رجه‌نتین.
1902:  دكتۆری به‌ناوبانگی ئه‌مریكی (هارفی كوشینگ) یه‌كه‌م نه‌شته‌رگه‌ری ده‌ماغی بۆ مرۆڤ ئه‌نجامدا له‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا.
 1918:  به‌رپابوونی شه‌ڕی نێوان ناوخۆی مه‌سیحیه‌كان و ئیسلامیه‌كان له‌ ورمێ، وه‌ستاندنی شه‌ڕه‌كه‌ له‌ (1/8)ی هه‌مان ساڵدا، كه‌ زیاتر له‌ 135000 هاووڵاتی له‌ هه‌ردوولا له‌ ماوه‌ی 159 رۆژدا كوژران.
1921:  به‌ستنی كۆبوونه‌وه‌ی نێوان نوێنه‌ری به‌ریتانیا (سه‌ن جێمس) و نوێنه‌ری توركیا له‌ (له‌نده‌ن) له‌پێناو دژایه‌تی كورد.
1921:  كۆده‌تای سه‌ربازی له‌ئێران به‌ سه‌رۆكایه‌تی ره‌زا په‌هله‌وی.
1922:  شانشینی یه‌كگرتوو كۆتایی به‌پاسه‌وانی خۆی بۆ سه‌ر میسر راگه‌یاند كه‌ له‌ ساڵی 1914ز به‌رده‌وام بوو.
1923:  به‌ریتانیا به‌ ته‌واوی كه‌وته‌ دژایه‌تیكردنی شێخ مه‌حمود و داوایان لێكرد بچێته‌ به‌غداد بۆ وتووێژكردن له‌گه‌ڵ میری و هه‌ڕه‌شه‌یان له‌ جه‌ماوه‌ری شاری سلێمانی كرد كه‌ دژایه‌تی به‌غداد و حكومه‌تی عیراق نه‌كه‌ن ئه‌گه‌رنا شاره‌كه‌ بۆردومان ده‌كه‌ن.
1946:  بڵاوكردنه‌وه‌ی یه‌كه‌م ژماره‌ی گۆڤاری (هه‌ڵاڵه‌) له‌شاری (بۆكان)ی خۆرهه‌ڵاتی كوردستان.
1952:  ژماره‌یه‌ك خوێندكارانی بنغال مردن له‌ خۆپیشاندان دژ به‌ سه‌لماندنی ئۆردو وه‌ك زمانی فه‌رمی  نه‌ك زمانی بنغالی، وه‌ خه‌ڵكی به‌نگلادش ئه‌و رۆژه‌یان ناونا به‌ رۆژی جه‌ژنی شه‌هیدانی زمان.
1965:  تیرۆركردنی سه‌رۆكی یه‌كیه‌تی ئه‌فریقی ئه‌مریكی (مالكۆلم ئێكس) یان حاجی (مالك شه‌باز) له‌ كاتی بوونی له‌ هۆڵی كۆنگره‌كان له‌ شاری نیویۆرك.
  1965:  فیدل كاسترۆ هه‌موو كاره‌كانی له‌ كۆبا خۆماڵیكرد.
1972:  سه‌رۆكی ئه‌مریكا (ریچارد نیكسۆن) سه‌ردانی كۆماری چینی میللی كرد.
 1973:  هێزی ئاسمانی ئیسرائیلی فڕۆكه‌یه‌كی هێڵی ئاسمانی لیبیای خسته‌ خواره‌وه‌ له‌ گه‌شتی ژماره‌ 114 له‌ سینا، كه‌ بووه‌ هۆی كوژرانی 108 سه‌رنشین.
1991:  سوپای عێراقی ژماره‌یه‌ك بیره‌ نه‌وتی له‌ كوێت ته‌قانده‌وه‌ له‌ میانی جه‌نگی دووه‌می كه‌نداو.
2000:  لیژنه‌ی باڵای ئاشتی له‌شاری شه‌قلاوه‌ كۆبوویه‌وه‌ و جه‌ختی له‌سه‌ر جێبه‌جێكردنی ڕێكه‌وتننامه‌ی واشنتۆن و پرۆسه‌ی گه‌رانه‌وه‌ی (30) ماڵ له‌ئاواره‌كانی هه‌ردوولا كرده‌وه‌.
2000: 21-22/ 2 زیاتر له‌هه‌زار كه‌س كوژران و به‌ سه‌دانیش بریندار بوون، له‌ ئه‌نجامی پێكدادانی مه‌سیحیه‌كانی نێجیریا له‌هه‌رێمی كادۆن.
2012:  یه‌مه‌نیه‌كان رۆشتنه‌ سه‌ر سنوقی ده‌نگدان بۆ هه‌ڵبژاردنی (عه‌بد ره‌به‌ مه‌نسور هادی) وه‌ك سه‌رۆك دوای عه‌لی عه‌بدوڵا ساڵح و ئه‌وه‌ش به‌ پێی ئه‌و ده‌ستپێشخه‌ریه‌ی كه‌نداو بۆ چاره‌سه‌ری قه‌یرانی یه‌مه‌ن كه‌ پێش ساڵێك ده‌ستیپێكرد له‌گه‌ڵ سه‌رهه‌ڵدانی شۆڕشی گه‌نجان دژی ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و وڵاته‌.
2014:  په‌رله‌مانی ئۆكرانی به‌ ده‌نگدان ره‌زامه‌ندی نواند له‌سه‌ر به‌ردانی ژنه‌ سه‌ره‌ك وه‌زیری پێشوو و ئۆپۆزسیۆن (یولیا تیموشینكو) و هه‌روه‌ها لابردنی سه‌رۆك (فیكتۆر یانوكوفیچ) و بڕیاریدا كه‌ هه‌ڵبژاردنی پێش وه‌خت له‌ 25 مایۆی هه‌مان ساڵ ئه‌نجام بدرێت.

له‌دایكبوون:
 1484:  یكواكیمی یه‌كه‌م، ئه‌میری هه‌ڵبژاێراو بۆ مه‌رگریفی براندنبورگ.
 1703:  شا وه‌لیوڵای ده‌هله‌وی، چاكه‌خواز و بانگخوازی ئیسلامی هیندی.
1721: جون مكینلی، سیاسه‌تمه‌داری ئه‌مریكی.
1728:  قه‌یسه‌ر بیته‌ری سێهه‌م، ئیمبراتۆری یانزه‌هه‌می روسیا له‌ ئیمبراتۆریه‌تی روسیا.
  1794:  ئه‌نتۆنیۆ لوبیز دی سانتا ئه‌نا، سه‌رۆكی مه‌كسیك.
1895: هنریك دام، زانای فزیۆلۆجیا و كیمیای زینده‌یی دانیماركی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی پزیشكی ساڵی 1943ز.
1904:  ئه‌لیكسی كوسیگین، سیاسه‌تمه‌دار و پیاوی ده‌وڵه‌تی سۆڤیه‌تی.
1907:  ویستن هیو ئودن، شاعیری ئینگلیزی.
1914:  مسته‌فا ئه‌مین، رۆژنامه‌نوس و نوسه‌ری میسری.
1921:  جون رولس، فه‌یله‌سوفی ئه‌مریكی.
1922:  مه‌حمود سه‌عید، سه‌ركرده‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی فه‌له‌ستینی له‌ ئه‌رده‌ن.
 1924:  رۆبه‌رت موجابی، سه‌رۆكی زیمبابۆی.
1925:  سام به‌كینا، ده‌رهێنه‌ری سینه‌مایی ناوداری جیهانی، له‌ ولایه‌تی (كالیفۆرنیا).
1933:  نینا سیمون، ژنه‌ گۆرانیبێژی ئه‌مریكی.
1937:  مه‌لیك هارالدی پێنجه‌م، مه‌لیكی نه‌رویج.
1946: ئالان ریكمان، ئه‌كته‌ری ئینگلیزی.
1950:  مونته‌سیر بیللا، ئه‌كته‌ری میسری.
1955:  ته‌لعه‌ت زین، ئه‌كته‌ر و گۆرانیبێژی خۆرئاوایی میسری.
1957:  هیند كامیل، ژنه‌ ئه‌كته‌ری عێراقی.
1958: جاك كولمان، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.
1959: خۆسیه‌ ماریا كانو، مۆسیقار و هونه‌رمه‌ندی ئیسپانی.
1962: عابید فه‌هد، ئه‌كته‌ری سوری.
1962: شاك بولانیك، نوسه‌ری ئه‌مریكی.
1963:  ویلیام بالدوین، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.
1974:  ئیفان كامبو، یاریزانی تۆپی پێی ئیسپانی.
1977:  سیرین عه‌بدولنور، ژنه‌ گۆرانیبێژی لوبنانی.
1977:  كیفین روز، سه‌رمایه‌دار و په‌خشكاری ئه‌مریكی.
1979:  جینیفر لوف هویت، ژنه‌ ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.
 1979:  باسكال چیمبوندا، یاریزانی تۆپی پێی فه‌ره‌نسی.
1980:  جیگمه‌ خیسار نمجیل وانگشاك، مه‌لیكی بۆتان.
 1984:  دیفید ئودونكور، یاریزانی تۆپی پێی ئه‌ڵمانی.
1985:  جیورجیوس ساماراس، یاریزانی تۆپی پێی یۆنانی.
1987:  ئه‌لن بیج، ژنه‌ ئه‌كته‌ری كه‌نه‌دی.
1989:  كوربن بلو، ئه‌كته‌ر و گۆرانیبێژی ئه‌مریكی.
1989: جوش والكه‌ر، یاریزانی تۆپی پێی ئینگلیزی.
1992: فیل جونز، یاریزانی تۆپی پێی ئینگلیزی.

وه‌فات:
1437:  مه‌لیك جیمسی یه‌كه‌م، مه‌لیكی ئوسكوتله‌نده‌.
1513: پاپا یۆلیۆسی دووه‌م، پاپای كه‌نیسه‌ی رۆمانی كاسۆلیكی.
1677:  باروخ سبینوزا، فه‌یله‌سوفی هۆڵه‌ندی.
1794:  ئه‌نتۆنیۆ لوبیز دی سانتا ئه‌نا، سه‌رۆكی هه‌شته‌می مه‌كسیك.
1926:  هایك كامرلینگ ئونس، زانای فیزیای هۆڵه‌ندی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی فیزیای ساڵی 1913ز.
1941:  فریدریك بانتنگ، پزیشكی كه‌نه‌دی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵێ‌ پزیشكی ساڵی 1923ز.
1965:  مالكۆلم ئێكس، وته‌بێژی فه‌رمی بزووتنه‌وه‌ی ئوممه‌ی ئیسلامی.
1968: هوارد فلوری، پزیشكی ئوسترالی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی پزیشكی ساڵی 1945ز.
1973: سه‌لوا حیجازی، ژنه‌ په‌خشكاری میسری.
1984: میخایل شۆڵۆخۆف، ئه‌دیبی روسی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی ئه‌ده‌بی ساڵی 1965ز.
1985: مه‌حمود شكوكو، ئه‌كته‌ر و مۆنۆلۆجیستی میسری.
1991: هه‌ژار موكریانی، شاعیری نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانپه‌ر و نوسه‌ری به‌ناوبانگی كورد، له‌ تاران.
1995: محه‌مه‌د ره‌زا، ئه‌كته‌ری میسری.
1999: جرترود ئیلیون، ژنه‌ زانای كیمیای زینده‌یی و ده‌رمانسازی ئه‌مریكی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی پزیشكی ساڵی 1988ز.
2003: نیللی مه‌زلوم، ژنه‌ ئه‌كته‌ری میسری.
2004: وه‌لید ئه‌عزه‌می، شاعیر و خۆشنوس و مێژوونوسی عێراقی.
2012: تاریق عه‌بدولحه‌كیم، مۆسیقاری سعودی.

جه‌ژن وبۆنه‌كان:
رۆژی جیهانی زمانی دایك.
رۆژی جیهانی خوێندكار.

 

PUKmedia حسێن هه‌ڵه‌بجه‌یی

وێنە هەواڵ
  • image04
  • پاپای ڤاتیكان گه‌یشته‌ هه‌رێمی كوردستان

  • image04
  • به‌ ئاماده‌بوونی پاپا له‌ كه‌نیسه‌ی ماریوسف له‌ به‌غدا نوێژی قه‌داسه‌ ئه‌نجامدرا

  • image04
  • سیستانی چاوی به‌ پاپا كه‌وت

  • image04
  • لەکۆشکی سەرۆکایەتی پێشوازی لەپاپا دەکرێت

  • image04
  • لەمڕۆژەدا هاووڵاتیانی بازیان دیكتاتۆریان لەناوبرد

  • image04
  • ئاماده‌بوونی به‌رێزان ھاوسه‌رۆك كاك شێخ لاھورو كاك قوباد له‌ مه‌راسیمی ھاتنی پاپای ڤاتیكان له‌ كۆشكی كۆماری له‌ به‌غدا

  • image04
  • سلێمانی.. فلیمی 09 نمایش ده‌كرێت

  • image04
  • لەهەرێم كوتان بەڤاكسینی كۆرۆنا دەستيپێكرد


                                           

نەرویج.. لەمەراسیمێکدا تەرمی پێشمەرگەیەکی دێرین بەخاک دەسپێردرێت


ئەمڕۆ هەینی ١٩ی شوبات تەرمی دکتۆر شەهاب وەهاب ڕۆستەم لە رێوڕەسمێکدا لە گۆڕستانی ئەلفاسیت لە ئالنەبرۆ بە ئامادەبوونی خانەوادەو هاوڕی و هاوسەنگەرانی و نوێنەری چەندین پارت و ڕێکخراو کەسا...


  تێكۆشه‌رێكی دێرین یه‌كێتی كۆچی دوایی كرد
  ئه‌ڵمانیا.. چله‌ی ماته‌مینی شیهاب عوسمان به‌ڕێوه‌چوو
                                           

درۆی لامه‌ركه‌زی له‌كابینه‌ی نۆدا


رێكه‌وت زه‌كی ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی له‌چاوپێكه‌وتنێكدا بۆ PUKmedia وتی: لامه‌كه‌رزی ئیدار...


  پسپۆڕێكی ئابووری له‌باره‌ی گۆڕینه‌وه‌ی دۆلار ئامۆژگاری هاووڵاتیان ده‌كات
  كاریگه‌ری شه‌ڕی عیراق-ئێران له‌سه‌ر گونده‌كان ماوه‌
                                           

سەردانی پاپا بۆ نزیكردنەوەی ئایینەكان و پاڵپشتی عیراق گرنگە

شەقامی عیراق و عەرەبی و جیهان چاودێری ئەو سەردانە مێژووییەی پاپا فرەنسیس دەكەن كەوا بڕیارە رۆژی هەینی داهاتوو 5ی ئازاری 2021 سەردانی عیراق بكات، لەو كاتەوەی سەرۆكایەتی كەنیسەی كاسۆلیك دەك...


  گوزەری ھەورامییەكان لە سلێمانی
  هۆڵەندا: هەڵوەشانەوەی حکومەت و هەڵبژاردنی داهاتوو


کاریکاتێر