كوردەکان تەنیا چیاکان دۆستیانن

كوردەکان تەنیا چیاکان دۆستیانن


15/10/2019 00:27:00
چاپ کردن
بە وێنەوە    بە بێ وێنە
           
.

ئەم گوتارە ( سمیر عطاالله ) ى نووسەرى لوبنانى کە لە زۆربەى گۆڤار و ڕۆژنامەعەرەبییەکاندا کارى کردووە , ئەمڕۆ ٢٠١٩/١٠/١٤ لە ڕۆژنامەى ( الشرق الأسط ) نووسیویەتى و لەبەر ئەوەى گوتارەکەم زۆر بەدڵ بوو و ڕەنگە قسەى دڵی هەموومانى کردبێ وابوو ,بۆیە بڕیارم دا بەرچڤەى بکەم , بە تایبەتیش کە هیچ شتێکم تێدا نەبینى پێچەوانەى بۆچوون و قەناعەتى خۆم بێت . ڕەنگە لە هەندێک شوێن تێوەرۆخێکى خۆمم تێ خستبێ , بەڵام خستوومەتە نێو دوو کەوانەوە بۆ ئەوەى لەگەڵ نووسینەکەى نووسەر تێکەڵ نەکرێ . دەمەوێ ئەوەش بڵێم کە لەوانەیە نووسینەکە کەمێک درێژ بێت , تکایە لێی بێزار مەبە و لە نیوەى وازى لێ مەهێنە و, بیلامانێ , وەک کەرى نیوە زەڕی لێ مەکە . تکایە هەمووى بخوێنەوە چونکە سوودت پێ دەگەیەنێ نەک زیان .

نووسەر دەڵێ : هەندێک وشە هەن زۆر بەهێزن لەنێو زمان و فەرهەنگى جیا جیادا , بەڵام لە واقیعدا بەدى ناکرێن و نین . ئێمە باسى کەشکەلان (( الفضاء)) دەکەین و ڕەنگە ڕۆژانە چەند جارێک بێڵێینەوە , بەڵام ئێمە دەزانین کە تەنیا تاکە کەسێکى عەرەب (( شازادە سوڵتان کوڕی سەلمان )) دەزانێ ئەو وشەیە بەڕاستى ماناى چییە . هەروەها وشەى بەختیاری هەموو ڕۆژێک دەیان جار خۆى دەخزێنێتە نێو ژیانمانەوە , لە ( ڕۆژباشەوە) بیگرە تا دواتر , بەڵام کە تاوێک بەرانبەر ماناکانى دەوەستین و بیر دەکەینەوە , دەبینین کە ئەوە تەنیا وشەیەکە لە نێو فەرهەنگدا سەبارەت بە زۆربەى ئادەمیزاد , لە کاتێکدا کڵۆڵی زاڵە بەسەر ئەم هەسارەیەدا . بەختیاری حاڵەتێکی تاکە کەسییە , لە کاتێکدا بەدبەختى حاڵەتێکى گشتییە بۆ سەر هەموو گەل و کۆمەڵە و وڵاتێک .لەم ڕووەوە مامۆستا هێمن دەڵێ : (( شینم گەلێک گێڕأ شادیم کەم دیوە || شادى دەڵێن هەیە بەڵام نەمدیوە )) . لە باڵوێزى ڕووسیان پرسی لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە بارەى ئەوەى کە ئەمریکا دەسبەردارى کورد بووە , گوتى : گوناحەکە هی خۆیانە , چونکە پشتیان بە چاودێرێکى هەڵە و چەوت بەستبوو . بەڵام کڵۆڵییەکە لە بنەڕەتدا ئەوەیە کە گەلێک پێویستى بە چاودێر یان ( شوانێک ) بێت , واتە بێ ماف بێت . خوا لێ خۆشبوو (جەلال تاڵەبانی ) بارودۆخى گەلەکەى لەوەدا چڕ کردەوە کە گوتى : ( کورد لە چیاکان بەولاوە , هیچ دۆستى دیکەى نییە) . بەڵام ئەوان خۆیان لە وڵاتێک دیوەتەوە کە تەنانەت چیاکانیش ڕاویان دەنێن و فڕۆکە بۆمبارانیان دەکا لە کاتێکدا ئەوان لە نێوان بەردەکانیدا سەرگەردان و ماڵوێرانن و ئەوەش کە بالیۆزى ڕووسیا گوتى لە بارەى پشتیوان و شوان و مێگەلەوە , هیچ ڕاست نییە . ئاخر خۆ زۆر جار کوردەکان پەنایان بۆ شوانیی سۆڤیەت بردووە , بەڵام لە پشتیوانەکانى دیکە چییان دەست کەوتووە , لەمانیش هەر ئەوەندە .

وەک هەموو کڵۆڵەکانى سەر زەوى , کورد هەموو دۆستایەتییەکى چاوەڕوان کراویان تاقى کردۆتەوە , بەڵام ڕووبەڕووى پشت تێ کردن و دەست لێ بەردان بوونەتەوە . گلەیی و گازاندەکە , بە چاوپۆشی لە هۆکارەکان , هەمیشە دەکەوێتە ئەستۆی کوردەکە خۆى , چونکە تەنیا ئەنجامەکە گرنگە . (( جاران لە زۆربەى شارەکان خانى وڵاخان هەبوو , واتە گەراجى کەران . گوندنشینەکان کە دەچوون بۆ شار , وڵاخەکانیان دەبردە خان و ئاویان دەدان و توورەکە ( جۆڕک ) ى کاو جۆیان بە سەرەوە دەکردن . کابرایەک کەرەکە دەبات بۆ خان و دەیبەستێتەوە و ئاوى دەدا جۆڕکى ئالیکى بەسەرەوە دەکات و دەچێت بۆ بازار بۆ کڕینى پێداویستییەکانى . کە دێتەوە دەبینێ کەر نەماوەو دزراوە . ئیدى هەموو گوناحەکە دەخەنە ئەستۆى خاوەن کەر . یەکێک دەڵێ باشى نەبەستبۆوە , یەکێ دەڵێ , ئالیکى نەدابوویە , یەکێ دەڵێ ئاوى نەدابوو . بەکورتى هەموو گوناحەکە دەخەنە ئەستۆى خاوەن کەر خۆى . کابراش لە داخانا کە وەختە شەق بەرێ دەڵێ : باشە باش هەمووى کوناحى منە , ئەى دزەکە هیچ گوناحی نییە )) .

ئا بەو شێوەیە سەرۆکى ئەمریکا بۆى دەرکەوتووە کە کوردەکان لە جەنگى دووەمی جیهانیدا و لە شەڕی دابەزینى هاوپەیمانان لە نؤڕماندى لە فەڕەنسا , بەڵام نەیگوتووە بە چ سیفەتێک , شان بەشانى ئەمریکا شەڕیان نەکردووە . (( باشە جەنابی سەرۆک کە تۆ ئەوەت دەزانى چۆن پشتت گرتن و هاوکاریت کردن ؟ )) ئاخر کوردەکان هەنگینێ (( حەفتاو پێنج ساڵ پێش ئێستا کە ڕەنگە جەنابی سەرۆک منداڵ بووبێت و دەستى لە پیسایی خۆی وەردابێ )) , هاووڵاتیی کوردی هەژار و کڵۆڵ لە نێو وڵاتانێک بوون کە سەربەخۆ نەبوون و ئەوانەش کە شەڕی یەکلاکەرەوەى نۆڕماندییان دەکرد , لە هەموو سوپایەک و فڕۆکەوانێک مەشق پێ کراو و پێشکەتووتر بوون لەسەر ئاستى هەموو جیهان . هۆڵیود چەند فێلمێکى نایابی لەبارەى جەنگ و نۆڕماندییەوە بەرهەم هێناوە کە کەڵە ئەکتەرە گەورەکانیان کۆکردۆتەوە و بێ گومان کورد لەو ڕاستییەو لەو سینەمایانە دیار نەبوون , چونکە ئەوان تەنانەت ئاماژە کردن بە ناویشیان لە تورکیا و ئێران و سوریا و عیراق قەدەغە بوو و ئەوەى هەیانبوو تەنیا چیاکان بوون و ئەوانیش ئەگەر بۆیان بکرایە پشتیان تێ بکەن , بێ گومان بێ سێ و دوو و دوودڵی , ئەوەیان دەکرد .

 

كوردەکان تەنیا چیاکان دۆستیانن

ئەم گوتارە ( سمیر عطاالله ) ى نووسەرى لوبنانى کە لە زۆربەى گۆڤار و ڕۆژنامەعەرەبییەکاندا کارى کردووە , ئەمڕۆ ٢٠١٩/١٠/١٤ لە ڕۆژنامەى ( الشرق الأسط ) نووسیویەتى و لەبەر ئەوەى گوتارەکەم زۆر بەدڵ بوو و ڕەنگە قسەى دڵی هەموومانى کردبێ وابوو ,بۆیە بڕیارم دا بەرچڤەى بکەم , بە تایبەتیش کە هیچ شتێکم تێدا نەبینى پێچەوانەى بۆچوون و قەناعەتى خۆم بێت . ڕەنگە لە هەندێک شوێن تێوەرۆخێکى خۆمم تێ خستبێ , بەڵام خستوومەتە نێو دوو کەوانەوە بۆ ئەوەى لەگەڵ نووسینەکەى نووسەر تێکەڵ نەکرێ . دەمەوێ ئەوەش بڵێم کە لەوانەیە نووسینەکە کەمێک درێژ بێت , تکایە لێی بێزار مەبە و لە نیوەى وازى لێ مەهێنە و, بیلامانێ , وەک کەرى نیوە زەڕی لێ مەکە . تکایە هەمووى بخوێنەوە چونکە سوودت پێ دەگەیەنێ نەک زیان .

نووسەر دەڵێ : هەندێک وشە هەن زۆر بەهێزن لەنێو زمان و فەرهەنگى جیا جیادا , بەڵام لە واقیعدا بەدى ناکرێن و نین . ئێمە باسى کەشکەلان (( الفضاء)) دەکەین و ڕەنگە ڕۆژانە چەند جارێک بێڵێینەوە , بەڵام ئێمە دەزانین کە تەنیا تاکە کەسێکى عەرەب (( شازادە سوڵتان کوڕی سەلمان )) دەزانێ ئەو وشەیە بەڕاستى ماناى چییە . هەروەها وشەى بەختیاری هەموو ڕۆژێک دەیان جار خۆى دەخزێنێتە نێو ژیانمانەوە , لە ( ڕۆژباشەوە) بیگرە تا دواتر , بەڵام کە تاوێک بەرانبەر ماناکانى دەوەستین و بیر دەکەینەوە , دەبینین کە ئەوە تەنیا وشەیەکە لە نێو فەرهەنگدا سەبارەت بە زۆربەى ئادەمیزاد , لە کاتێکدا کڵۆڵی زاڵە بەسەر ئەم هەسارەیەدا . بەختیاری حاڵەتێکی تاکە کەسییە , لە کاتێکدا بەدبەختى حاڵەتێکى گشتییە بۆ سەر هەموو گەل و کۆمەڵە و وڵاتێک .لەم ڕووەوە مامۆستا هێمن دەڵێ : (( شینم گەلێک گێڕأ شادیم کەم دیوە || شادى دەڵێن هەیە بەڵام نەمدیوە )) . لە باڵوێزى ڕووسیان پرسی لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە بارەى ئەوەى کە ئەمریکا دەسبەردارى کورد بووە , گوتى : گوناحەکە هی خۆیانە , چونکە پشتیان بە چاودێرێکى هەڵە و چەوت بەستبوو . بەڵام کڵۆڵییەکە لە بنەڕەتدا ئەوەیە کە گەلێک پێویستى بە چاودێر یان ( شوانێک ) بێت , واتە بێ ماف بێت . خوا لێ خۆشبوو (جەلال تاڵەبانی ) بارودۆخى گەلەکەى لەوەدا چڕ کردەوە کە گوتى : ( کورد لە چیاکان بەولاوە , هیچ دۆستى دیکەى نییە) . بەڵام ئەوان خۆیان لە وڵاتێک دیوەتەوە کە تەنانەت چیاکانیش ڕاویان دەنێن و فڕۆکە بۆمبارانیان دەکا لە کاتێکدا ئەوان لە نێوان بەردەکانیدا سەرگەردان و ماڵوێرانن و ئەوەش کە بالیۆزى ڕووسیا گوتى لە بارەى پشتیوان و شوان و مێگەلەوە , هیچ ڕاست نییە . ئاخر خۆ زۆر جار کوردەکان پەنایان بۆ شوانیی سۆڤیەت بردووە , بەڵام لە پشتیوانەکانى دیکە چییان دەست کەوتووە , لەمانیش هەر ئەوەندە .

وەک هەموو کڵۆڵەکانى سەر زەوى , کورد هەموو دۆستایەتییەکى چاوەڕوان کراویان تاقى کردۆتەوە , بەڵام ڕووبەڕووى پشت تێ کردن و دەست لێ بەردان بوونەتەوە . گلەیی و گازاندەکە , بە چاوپۆشی لە هۆکارەکان , هەمیشە دەکەوێتە ئەستۆی کوردەکە خۆى , چونکە تەنیا ئەنجامەکە گرنگە . (( جاران لە زۆربەى شارەکان خانى وڵاخان هەبوو , واتە گەراجى کەران . گوندنشینەکان کە دەچوون بۆ شار , وڵاخەکانیان دەبردە خان و ئاویان دەدان و توورەکە ( جۆڕک ) ى کاو جۆیان بە سەرەوە دەکردن . کابرایەک کەرەکە دەبات بۆ خان و دەیبەستێتەوە و ئاوى دەدا جۆڕکى ئالیکى بەسەرەوە دەکات و دەچێت بۆ بازار بۆ کڕینى پێداویستییەکانى . کە دێتەوە دەبینێ کەر نەماوەو دزراوە . ئیدى هەموو گوناحەکە دەخەنە ئەستۆى خاوەن کەر . یەکێک دەڵێ باشى نەبەستبۆوە , یەکێ دەڵێ , ئالیکى نەدابوویە , یەکێ دەڵێ ئاوى نەدابوو . بەکورتى هەموو گوناحەکە دەخەنە ئەستۆى خاوەن کەر خۆى . کابراش لە داخانا کە وەختە شەق بەرێ دەڵێ : باشە باش هەمووى کوناحى منە , ئەى دزەکە هیچ گوناحی نییە )) .

ئا بەو شێوەیە سەرۆکى ئەمریکا بۆى دەرکەوتووە کە کوردەکان لە جەنگى دووەمی جیهانیدا و لە شەڕی دابەزینى هاوپەیمانان لە نؤڕماندى لە فەڕەنسا , بەڵام نەیگوتووە بە چ سیفەتێک , شان بەشانى ئەمریکا شەڕیان نەکردووە . (( باشە جەنابی سەرۆک کە تۆ ئەوەت دەزانى چۆن پشتت گرتن و هاوکاریت کردن ؟ )) ئاخر کوردەکان هەنگینێ (( حەفتاو پێنج ساڵ پێش ئێستا کە ڕەنگە جەنابی سەرۆک منداڵ بووبێت و دەستى لە پیسایی خۆی وەردابێ )) , هاووڵاتیی کوردی هەژار و کڵۆڵ لە نێو وڵاتانێک بوون کە سەربەخۆ نەبوون و ئەوانەش کە شەڕی یەکلاکەرەوەى نۆڕماندییان دەکرد , لە هەموو سوپایەک و فڕۆکەوانێک مەشق پێ کراو و پێشکەتووتر بوون لەسەر ئاستى هەموو جیهان . هۆڵیود چەند فێلمێکى نایابی لەبارەى جەنگ و نۆڕماندییەوە بەرهەم هێناوە کە کەڵە ئەکتەرە گەورەکانیان کۆکردۆتەوە و بێ گومان کورد لەو ڕاستییەو لەو سینەمایانە دیار نەبوون , چونکە ئەوان تەنانەت ئاماژە کردن بە ناویشیان لە تورکیا و ئێران و سوریا و عیراق قەدەغە بوو و ئەوەى هەیانبوو تەنیا چیاکان بوون و ئەوانیش ئەگەر بۆیان بکرایە پشتیان تێ بکەن , بێ گومان بێ سێ و دوو و دوودڵی , ئەوەیان دەکرد .

 

PUKmedia  وتارێکی وەرگێڕاو لەلایەن عبدالکریم شێخانی ەوە

وێنە هەواڵ
  • image04
  • كرێكارێك له‌كاتی كڕینی كتێب له‌ پێشانگای نێوده‌وڵَه‌تی كتێب له‌ سلێمانی

  • image04
  • كۆنفرانسی كۆمیته‌كانی چه‌مچه‌ماڵ

  • image04
  • كۆنفراسی كۆمیته‌كان.. ده‌نگده‌ران ئازادانه‌ ده‌نگی خۆیان ده‌ده‌ن

  • image04
  • پیرۆزبێت یادی 235 ساڵه‌ی دامه‌زراندنی سلێمانی

  • image04
  • .

  • image04
  • جوتیاره‌ نموونه‌ییه‌كه‌ی هه‌ڵه‌بجه‌ به‌رهه‌مه‌كانی ده‌باته‌ هه‌ولێر

  • image04
  • یادی له‌دایكبوونی پێغه‌مبه‌ر(د.خ) له‌هه‌ولێر

  • image04
  • كۆبوونەوەی لوتكە لەهەرێم بەڕێوەدەچێت


                                           

كۆمیتەی فەرەنسا كۆدەبێتەوە


لە ژیر  دروشمی  خۆنوێکردنەوە و یەک دەنگی كۆمیتەی فەرەنسا کۆبوونەوەی  خۆی  ئەنجام دا، ئەنجوومەنی  کۆمیتەی  رێکخستنەکانی یەکیەتی نیشتمانی کوردستان لە فەرەنسا&n...


  وەفدێكی كۆمیتەی بەریتانیا كەرتی لیڤەرپوڵ بەسەردەكاتەوە
  یۆنان.. كورد داكۆكیكاری هێنانه‌دی ئاشتی و سه‌قامگیریی و چه‌سپاندنی دیموكراسییه‌
                                           

عومەر شێخ موس: سەركردایەتیی كورد لەسیاسەت تێ نەگەیشتووە


عومەر شێخ موس، سیاسەتمەداری كورد، كە خەڵكی رۆژئاوای كوردستانە جەخت لەسەر ئەوە دەكاتەوە، ئەو پشتتێكردنەی ئەمەریكا لە رۆژئاوای كوردستان ئەگەر هەیە لە دژی هەرێمی كوردستانیش دووبارە ببێتەوە و دەشڵێت: ب...


  حاجی مەسیفی: بۆ دانانی پارێزگاری كەركوك چیتر سەبرمان نەماوە
  موكه‌ڕه‌م تاڵه‌بانی: به‌ بارزانیم وت ڕیفراندۆم سودی بۆ كوردستان نابێت
                                           

سلێمانی كوانوی داهێنان و نوێگەری

لە هەوڵە بەردەوامەكانی سەرۆكایەتی زانكۆی سلێمانی بۆزیاتر پتەوكردنی پردی پەیوەندی ڕایەڵەی نێوان كۆمەڵگاو زانكۆ، چالاكی وكۆنفرانس و كۆنگرەكانی زانكۆی سلێم...


  پزیشكێك: پیشەكەمان پێش ئەوەی بازرگانی بێت مرۆڤایەتییە
  101 ساڵ بەسەر راگرتنی جەنگی جیهانی یەكەم تێدەپەڕێت


کاریکاتێر