ئه‌مڕۆ له‌ مێژوودا

ئه‌مڕۆ له‌ مێژوودا


8/8/2019 09:05:00
چاپ کردن
بە وێنەوە    بە بێ وێنە
           
.

رووداوه‌كان..

1521: ده‌وڵه‌تی عوسمانی شاری به‌لگرادی فه‌تحكرد به‌ سه‌رۆكایه‌تی سوله‌یمانی قانونی، كه‌ داده‌نرا به‌ ده‌روازه‌ی ئه‌وروپای ناوه‌ڕاست و خاوه‌نی به‌هێزترین قه‌ڵا بوو له‌سه‌ر سنووری مه‌جه‌ری ئه‌ڵمانی، عوسمانیه‌كان سێ جار ئابڵوقه‌ی ئه‌و شاره‌یاندا: ساڵی 1441ز، 1456ز، 1492ز، به‌ڵام نه‌یانتوانی ده‌ستی به‌سه‌ردا بگرن، ته‌نها له‌ سه‌رده‌می سوله‌یمانی قانونیدا نه‌بێـت.

1786: گه‌شتنی گه‌ڕیده‌وان (جان بالما) بۆ لوتكه‌ی شاخی ئه‌لب.

1815: ناپلیۆن پۆناپارت فه‌ره‌نسه‌ی به‌جێهێشت بۆ تاراوگه‌كه‌ی له‌ سانت هیلینا كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ دوورگه‌كانی چۆڵه‌وانی له‌ زه‌ریای ئه‌تله‌سی، تا كاتی وه‌فاتی مایه‌وه‌ تیایدا، ساڵی 1821ز.

1837: توركه‌كان هێرشێكی گه‌وره‌ ده‌كه‌نه‌ سه‌ر قه‌ڵایه‌كی ناوچه‌ی بۆتان، و له‌ ئه‌نجامدا كورده‌كان 1500 سه‌ربازی ته‌رك ده‌كوژن و ده‌یانشكێنن.

1919: شۆڕشگێڕانی كورد له‌ دربه‌ندی (مزورگه‌) له‌ ناوچه‌ی بادینان به‌ سه‌رۆكایه‌تی ره‌شید به‌گ هێزه‌كانی به‌ریتانیایان تێكشكاند.

1935: له‌ هه‌ڵبژاردنی خولی شه‌شه‌می ئه‌نجومه‌نی (الامه‌) ناوی نوێنه‌رانی میلله‌ت دیاریكرا له‌ هه‌موو پارێزگاكانی عیراق ته‌نها له‌ كه‌ركوك نه‌بێت. 

1942: سه‌ره‌ك وه‌زیرانی شاشنینی یه‌كگرتوو (ونستون چرچل) بڕیارێكی ده‌ركرد به‌ دانانی جه‌نه‌رال (برنارد مۆنتیگۆمری) به‌ سه‌ركرده‌ی سوپای هه‌شته‌م.

1945: یه‌كێیه‌تی سۆڤیه‌ت جه‌نگی راگه‌یاند دژ به‌ یابان و هه‌ستا به‌ داگیركردنی مه‌نشوریا له‌ كۆتایی جه‌نگی دووه‌می جیهانی.

1946: بومه‌له‌رزه‌ به‌ناوبانگه‌كه‌ی شاری پێنجوێن.

1955: به‌ستنی یه‌كه‌م كۆنگره‌ له‌ جنێف له‌ سویسرا سه‌باره‌ت به‌ به‌كارهێنانی ئاشتیانه‌ی وزه‌ی ئه‌تۆم.

1964: فڕۆكه‌ توركیه‌كان شاری (قوبرس)یان بۆردومان كرد كه‌ بریتی بوو له‌ كه‌مینه‌ی موسڵمانی به‌ نه‌ژاد توركی.

1966: خۆماڵیكردنی به‌شی (كانه‌كان) له‌ جه‌زائیر له‌ كۆمپانیا بیانیه‌كان و ئه‌وه‌ش دوای 4 ساڵ له‌ سه‌ربه‌خۆبوونی.

1970: ده‌ستپێكی راپه‌ڕاندنی رێكه‌وتننامه‌ی وه‌ستانی شه‌ڕ له‌سه‌ر به‌ره‌ی میسری/ئیسرائیلی كه‌ 90 رۆژ به‌رده‌وام بوو به‌ پێی ده‌ستپێشخه‌ریه‌كه‌ی  روجرز.

1974: سه‌رۆكی ئه‌مریكی ریچارد نیكسۆن ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی خۆی راگه‌یاند له‌ پۆسته‌كه‌ی دوای فه‌زیحه‌تی ووتریگت.

1976: دامه‌زراندنی حزبی سۆشیالیستی دیموكراتی كوردستان.

1979: راپه‌ڕینی شاری پاوه‌ له‌ كوردستانی ئێران.

1984: دوو چه‌كداری بزووتنه‌وه‌ی موجاهیدینی خه‌لقی ئێرانی فڕۆكه‌یه‌كی حاجیانیان رفاند بۆ رۆما و خۆشیان راده‌ستكرد.

1985: كوژران و برینداربوونی 17 ئه‌مریكی له‌ ته‌قینه‌وه‌ی ئۆتۆمبیلێكی بۆمبڕێژكراو له‌ (بنكه‌ی رین مین) له‌ فرانكفۆرت.

1988: ئێران رازیی بوو به‌ بڕیاری وه‌ستانی شه‌ڕ له‌گه‌ڵ عیراق بۆ كۆتایی هاتن به‌ شه‌ڕی نێوانیان كه‌ له‌ 22 سێبته‌مبه‌ری ساڵی 1980ز ده‌ستیپێكرد.

1990: ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی شۆڕشی عیراقی بڕیاریدا كه‌ كوێت بخاته‌ سه‌ر عیراق و پاشگه‌زبوونه‌وه‌شی نیه‌ .

1991: به‌ردانی ژنه‌ بارمته‌ی به‌ریتانی وێنه‌رگر و رۆژنامه‌نوس (جون ماكارسی) كه‌ رفێنرابوو له‌ به‌یروتی خۆرئاوا له‌ 17ی ئه‌بریلی 1987ز.

1995: به‌ستی كۆڕێك له‌ لایه‌ن (رێبوار سیوه‌لی) له‌ سلێمانی به‌ ناوی كلتوری ته‌ور له‌ مه‌رگی یۆتۆپیاوه‌ بۆ ساڵی 2000ز.

2001: ته‌ڵاقی نێوان ئه‌ستێره‌ی هۆلیۆدی ئوسترالی خاتوو (نیكول كیدمان) و ئه‌ستێره‌ی ئه‌مریكی توم كروز.

2008: جۆرجیا هێرشێكی سه‌ربازی كرده‌ سه‌ر هه‌ردوو هه‌رێمی ئوسیتیای باكوور و ئه‌بخازیا، دوای ئه‌وه‌ هێزه‌كانی روسیا هه‌ستان به‌ دژه‌ هێرشی خێرا بۆ سه‌ر جۆرجیا و بووه‌ هۆی به‌رپابوونی جه‌نگ له‌ نێوانیاندا بۆ ماوه‌ی 8 رۆژ.

2008: سه‌عات 8 و 8 خوله‌ك (8/8) به‌ كاتی چین ئۆڵۆمپیاتی هاوینه‌ له‌و وڵاته‌ به‌ ئاهه‌نگی ده‌ستپێك ده‌ستیپێكرد. 

2008: له‌ به‌شداربوانی ئۆڵۆمپیاتی په‌كین، مه‌له‌وانی ئه‌مریكی (مایكل فیلیپس) توانی 8 مه‌دالیای زێڕ به‌ده‌ست بهێنێـت.

2012: ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی ئینتیقالی له‌ لیبیا ده‌سه‌ڵاتی راده‌ستی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی هه‌ڵبژێراو كرد له‌ 7ی یۆلیۆ.

 

له‌دایكبوون...

1879: ئیمیلیانۆ زاباتا، شۆڕشگێڕی مه‌كسیكی.

1901: ئیرنست ئورلاند لورنس، زانای فیزیای ئه‌مریكی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی فیزیای ساڵی 1939ز.

1902: بول دیراك، زانای فیزیای ئینگلیزی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی فیزیای ساڵی 1933ز.

1921: ویب بیرس، گۆرانیبێژی ئه‌مریكی.

1922: ئه‌لبیرتو گرانادو، دكتۆر و نوسه‌ری ئه‌رجه‌نتینی/ كۆبی.

1925: عه‌لی عیززه‌ت بیگۆڤیچ، سه‌رۆكی بۆسنه‌ و هه‌رسك.

1931: روجه‌ر بنروز، زانای فیزیای وه‌رزشی ئینگلیزی.

1933: ئه‌بو به‌كر عیززه‌ت، ئه‌كته‌ری میسری.

1937: داستن هوفمان، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.

1939: كمال الحلو، ئه‌كته‌ری لوبنانی.

1951: محه‌مه‌د مورسی، حاكمی پێنجه‌می كۆماری میسری عه‌ره‌بی.

1951: ئیجلال زه‌كی، ژنه‌ ئه‌كته‌ری میسری.

1954: واسینی الاعرج، ئه‌دیبی جه‌زائیری.

1959: موزه‌ المسند، ژنی ئه‌میری قه‌ته‌ر شێخ حه‌مه‌د بن خه‌لیفه‌ ئال سانی.

1976: تانی سایبریس، ژنه‌ ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.

1978: لویس ساها، یاریزانی تۆپی پێی فه‌ره‌نسی.

1985: یسرا اللوزی، ژنه‌ ئه‌كته‌ری میسری.

 

وه‌فات..

1002: محه‌مد بن ڕبی عامر، دامه‌زرێنه‌ری ده‌وله‌تی عامریه‌ له‌ ئه‌نده‌لوس.

1827: جۆرج كانینگ، سه‌ره‌ك وه‌زیرانی شاشنینی یه‌كگرتوو.

1977: ئیدگار ئه‌دریان، پزیشكی به‌ریتانی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی پزیشكی ساڵی 1932ز.

1985: لویز بروكس، ژنه‌ ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.

1990: سه‌نا فوردی، ژنه‌ تێكۆشه‌ری كوێـتی.

1992: سه‌ید ئه‌بو قاسمی خوئی، مه‌رجه‌عی ئاینی شیعی.

1996: نیفیل موت، زانانی فیزیای ئینگلیزی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی فیزیای ساڵی 1977ز.

2005: ئه‌حمه‌د دیدات، بانگخوازی ئیسلامی هیندی/ باشووری ئه‌فریقی.

2010: ڕحمد البغدادی، بیریار و ئه‌كادیمی كوێتی.

2011: هیند روسته‌م، ژنه‌ ئه‌كته‌ری میسری.

 

جه‌ژن و بۆنه‌كان..

جه‌ژنی باوك له‌ تایوان.

PUKmedia ئا/ حسێن هه‌ڵه‌بجه‌یی

 

وێنە هەواڵ
  • image04
  • كۆكردنەوەی بەرهەمی توتن لەگوندی کانی تووی بەری مەرگە

  • image04
  • فێستیڤاڵی دەف لەسنەی رۆژهەڵاتی كوردستان

  • image04
  • ساتی گۆڕینی پەردەی كەعبە

  • image04
  • براوه‌یه‌كی خه‌ڵاتی نۆبڵ كۆچی دواییكرد

  • image04
  • مۆنۆمێنتی شەهیدانی بینا سووتاوەكەی سیروان

  • image04
  • ئاگر له‌ كه‌مپی ئاواره‌كانی شه‌نگال ده‌كه‌وێته‌وه‌

  • image04
  • شەش ساڵ بەسەر كۆچی دوایی شێركۆ بێكەسدا تێدەپەڕێت

  • image04
  • ئێزیدییەكان لەسلێمانی یادی شەنگال دەكەنەوە


                                           

فینلاند.. سیمینارێك له‌سه‌ر جینۆسایدی میللـه‌تی كورد به‌ڕێوه‌چوو


به‌سه‌رپه‌رشتی كۆمیته‌ی رێكخستنی یه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستان له‌ فینلاند و به‌هاوكاری بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و به‌بۆنه‌ی پێنجه&zwn...


  كۆبوونه‌وه‌ی كۆمیته‌ی فینلاند بۆ ده‌وروته‌سلیم به‌سه‌ركه‌وتوویی به‌رێوه‌چوو
  لێهاتوویی و توانای زانستی هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌ك ده‌گه‌یه‌نێته‌ هارڤارد
                                           

رەهبەر سەید برایم: ئەگەر كۆنگرە نەبەستین ناتوانین بەشداریی هەڵبژاردن بكەین


رەهبەر سەید برایم، ئەندامی سەركردایەتیی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان رایدەگەیەنێت دیاریكردنی وادەی كۆنگرەی حزبەكەی تا سەری ساڵ بڕیارێكە كە دەبێت جێبەجێ ب...


  پێش چل ساڵ.. من له‌ناو وێنه‌ زیندوه‌كه‌ی مام جه‌لالدا
  ئۆغڵو: ئامه‌د به‌ره‌و شارێكی گه‌شتیاری هه‌نگاو ده‌نێت
                                           

هه‌ڕه‌شه‌ی نوێ ته‌نگ به‌كاكه‌ییه‌كان هه‌ڵده‌چنێت

به‌پێی مێژوو شوێنی جوگرافیایان بێت، به‌شێكی زۆری كوردانی كاكه‌یی له‌عیراق و كوردستان ده‌كه‌ونه‌ سنوره‌كانی موسڵ و كه&z...


  كۆستەریكا.. وڵاتی جوانی و خۆشبەختی
  حكومه‌تی هه‌رێم خاوه‌ن دوكانه‌كانی بازاڕی له‌نگه‌ی هه‌ولێر قه‌ره‌بوو ده‌كاته‌وه‌


کاریکاتێر