هونه‌ری كاریكاتێر و ئاسته‌نگه‌كان

هونه‌ری كاریكاتێر و ئاسته‌نگه‌كان


28/5/2019 10:10:00
چاپ کردن
بە وێنەوە    بە بێ وێنە
           
.

كاریكاتۆر سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه‌ هونه‌رێكی شێوه‌كارییه‌، به‌ یه‌كێك له‌ كۆڵه‌گه‌كانی هونه‌ری رۆژنامه‌وانی و راگه‌یاندنی سه‌رده‌میش داده‌نرێت، چونكه‌ زۆر به‌ ساده‌ و سانایی و خێرایی و قووڵیی په‌یامه‌كه‌ی به‌بێ كێشه‌ و ئاڵۆزیی ده‌گه‌یه‌نێت. ئه‌م هونه‌ره‌ چه‌ندین هه‌نگاوی به‌رچاو و فراوانی ناوه‌ له‌سه‌ر ئاستی ناوخۆ، به‌تایبه‌تی دوای راپه‌ڕینی به‌هاری 1991، و وه‌شاندنی چه‌ندین رۆژنامه‌ و هه‌فته‌نامه‌ و گۆڤار، به‌تایبه‌تی گۆڤاری تایبه‌ت به‌ ره‌خنه‌ و كاریكاتێر، وه‌كو (سیخورمه‌) له‌ سلێمانی و (مه‌لامه‌شهور) له‌ هه‌ولێر، دوای ئه‌وانیش (ده‌هۆڵ تایمز) و (ته‌نزوێنه‌) و (گه‌پ) له‌ هه‌ولێر، مانگنامه‌ی (به‌درخان)یش یه‌كه‌مین بڵاوكراوه‌ی كوردی بوو كه‌ پاشكۆیه‌ك بۆ كاریكاتێر ته‌رخان بكات، هه‌ندێك له‌ رۆژنامه‌ و هه‌فته‌نامه‌كانیش گۆشه‌ی تایبه‌تیان بۆ كاریكاتێر ته‌رخانكرد، به‌ سوودوه‌رگرتن له‌و ئازادییه‌ رێژه‌ییه‌ی كه‌ هاته‌كایه‌وه‌، چه‌ندین هونه‌رمه‌ندی كاریكاتێریش ناویان ده‌ركرد، و هه‌ندێكیان تا ئێستاش به‌رده‌وامن و بوونه‌ته‌ ناوێكی دیار له‌ بواره‌كه‌دا.
به‌داخه‌وه‌ كه‌ چاوه‌ڕێی په‌ره‌سه‌ندن و به‌ره‌وپێشوه‌چوونێك به‌و هونه‌ره‌ ده‌كرا، دوای تێپه‌ڕبوونی چه‌ندین ساڵ به‌سه‌ر راپه‌ڕیندا، كه‌چی به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ هه‌ر هه‌موو گۆڤاره‌ كاریكاتێرییه‌كان داخران (به‌هه‌ر بیانوویه‌ك بێت نه‌ده‌بوو داخرابان)، بایه‌خنه‌دانێكی به‌رچاویش هه‌ستی پێده‌كرێت له‌لایه‌ن رۆژنامه‌ و گۆڤاره‌كانه‌وه‌، جا چ بایه‌خنه‌دانێكی به‌ به‌رنامه‌ و ئاڕاسته‌كراو بێت، یان كه‌موكوڕیی و نا شاره‌زایی زۆرێك له‌ به‌رپرسانی ده‌زگاكانی راگه‌یاندن و رۆژنامه‌وانیه‌وه‌ بێت، ئه‌مانه‌ش بوونه‌هۆی دوورخستنه‌وه‌ و ره‌واندنه‌وه‌ی هونه‌رمه‌ندانی كاریكاتێریست له‌ بواره‌كه‌ و گه‌ڕانیان به‌دوای بژێوی ژیانیان، كه‌ به‌هۆی ده‌ستڕه‌نگینی و به‌هره‌كانیانه‌وه‌ به‌ده‌ستیان ناكه‌وێت، به‌داخه‌وه‌ له‌گه‌ڵ زۆریی بڵاوكراوه‌كان و ده‌زگاكانی راگه‌یاندندا، كه‌ هه‌ریه‌كه‌یان به‌ده‌یان نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووس و په‌یامنێریان تێدا دامه‌زراوه‌، كه‌چی كاریكاتێریستێك یان كارتۆنیستێكیان له‌نێودا نیه‌!.
ده‌بوو ئێستا دوای تێپه‌ڕبوونی 28 ساڵ به‌سه‌ر راپه‌ڕیندا، هونه‌ری كاریكاتێر پشكی شێری به‌ركه‌وتبا له‌ رۆژنامه‌گه‌ری كوردیدا، كه‌چی به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ نووسینێكی دوور و درێژی (كه‌ زۆربه‌ی خه‌ڵكی نایخوێنێته‌وه‌) بێزاركه‌ر پشكی شێری هه‌یه‌ له‌ رۆژنامه‌كاندا، له‌ كاتێكدا ئه‌گه‌ر بزانین كه‌ كاریكاتێر رۆڵێكی كاریگه‌ری هه‌یه‌ له‌ راگه‌یاندنی رۆشنبیریدا، و پته‌وكردنی كولتووری رۆشنفكریی، ئه‌رشیفكردنی رووداو و دیارده‌كان، و تۆماركردنی ترپه‌ی شه‌قام و ڕای گشتی، و له‌به‌رئه‌وه‌ی كاریكاتێر زۆرێك له‌ بارودۆخه‌ ئاڵۆز و گه‌وره‌كان، ساده‌ و سانا ده‌كاته‌وه‌ تا هه‌موو یان زۆرینه‌ی بینه‌ر و خوێنه‌ر تێیبگه‌ن، جا چ خوێنده‌وار و ڕۆشنبیر بن، چ ساده‌ و نه‌خوێنده‌وار، ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی پته‌وكردنی هه‌ستی ئینتیمابوون له‌لای هاوڵاتیه‌وه‌. كاتێك كه‌ به‌رده‌وام خه‌مه‌كانی خۆی له‌نێو تابلۆیه‌كی كاریكاتێردا ده‌بێنێت له‌ رووپه‌ڕی رۆژنامه‌كاندا.
له‌ زۆربه‌ی وڵاتانی جیهان ئازادی ڕاده‌ربڕین و چاپه‌مه‌نییه‌كان ئاستی به‌رزبۆته‌وه‌، له‌ هه‌ندێك شوێن گه‌یشتۆته‌ ترۆپك، ئه‌مه‌ش بۆته‌ هۆی ئه‌فراندن و به‌رهه‌مهێنانی كاری ناوازه‌ و زۆریی به‌رهه‌می كاریكاتێریستان، ده‌بێت كوردستانیش شانبه‌شانی وڵاتانی جیهانه‌وه‌ هه‌نگاوبنێت، ده‌نا دواده‌كه‌وێت، دواكه‌وتنیش له‌ زه‌ره‌ر و زیان زیاتر هیچی لێ به‌رهه‌م نایه‌ت، جا چ بۆ گه‌ل و میلله‌ت بێت، چ بۆ حكومه‌ت و داموده‌زگاكانی.
كات زۆر دره‌نگه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌گه‌ریی كوردی ده‌رگاكانی خۆی به‌ ڕووی هونه‌رمه‌ندانی كاریكاتێر و كارتۆن واڵابكاته‌وه‌، و كار و به‌رهه‌مه‌كانیان به‌ شێوه‌یه‌كی شایسته‌ و گونجاو بڵاوبكاته‌وه‌ و ئازادی كاركردنیان بۆ فه‌راهه‌م بكات، و پاداشتێكی شایسته‌ بۆ به‌رهه‌مه‌كانیان خه‌رج بكرێت، تا هونه‌رمه‌ندان هه‌ست به‌ بایه‌خدان به‌ كار و به‌رهه‌مه‌كانیان بكه‌ن، كه‌ كاریگه‌رییه‌كی زۆری هه‌یه‌ له‌سه‌ر هه‌ست و ناخیان له‌ڕووی مادی و مه‌عنه‌وه‌ییه‌وه‌.


نوسینی / هه‌ندرێن خۆشناو


PUKmedia تایبه‌ت

وێنە هەواڵ
  • image04
  • كۆكردنەوەی بەرهەمی توتن لەگوندی کانی تووی بەری مەرگە

  • image04
  • فێستیڤاڵی دەف لەسنەی رۆژهەڵاتی كوردستان

  • image04
  • ساتی گۆڕینی پەردەی كەعبە

  • image04
  • براوه‌یه‌كی خه‌ڵاتی نۆبڵ كۆچی دواییكرد

  • image04
  • مۆنۆمێنتی شەهیدانی بینا سووتاوەكەی سیروان

  • image04
  • ئاگر له‌ كه‌مپی ئاواره‌كانی شه‌نگال ده‌كه‌وێته‌وه‌

  • image04
  • شەش ساڵ بەسەر كۆچی دوایی شێركۆ بێكەسدا تێدەپەڕێت

  • image04
  • ئێزیدییەكان لەسلێمانی یادی شەنگال دەكەنەوە


                                           

فینلاند.. سیمینارێك له‌سه‌ر جینۆسایدی میللـه‌تی كورد به‌ڕێوه‌چوو


به‌سه‌رپه‌رشتی كۆمیته‌ی رێكخستنی یه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستان له‌ فینلاند و به‌هاوكاری بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و به‌بۆنه‌ی پێنجه&zwn...


  كۆبوونه‌وه‌ی كۆمیته‌ی فینلاند بۆ ده‌وروته‌سلیم به‌سه‌ركه‌وتوویی به‌رێوه‌چوو
  لێهاتوویی و توانای زانستی هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌ك ده‌گه‌یه‌نێته‌ هارڤارد
                                           

رەهبەر سەید برایم: ئەگەر كۆنگرە نەبەستین ناتوانین بەشداریی هەڵبژاردن بكەین


رەهبەر سەید برایم، ئەندامی سەركردایەتیی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان رایدەگەیەنێت دیاریكردنی وادەی كۆنگرەی حزبەكەی تا سەری ساڵ بڕیارێكە كە دەبێت جێبەجێ ب...


  پێش چل ساڵ.. من له‌ناو وێنه‌ زیندوه‌كه‌ی مام جه‌لالدا
  ئۆغڵو: ئامه‌د به‌ره‌و شارێكی گه‌شتیاری هه‌نگاو ده‌نێت
                                           

ناوچه‌ی ئارام و داهاتووی رۆژئاوای كوردستان

ئه‌مریكا له‌سه‌ر دروستكردنی ناوچه‌ی ئارام به‌شێوه‌یه‌كی هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ توركیا ئاماژه‌ به‌به‌...


  هه‌ڕه‌شه‌ی نوێ ته‌نگ به‌كاكه‌ییه‌كان هه‌ڵده‌چنێت
  كۆستەریكا.. وڵاتی جوانی و خۆشبەختی


کاریکاتێر