هونه‌ری كاریكاتێر و ئاسته‌نگه‌كان

هونه‌ری كاریكاتێر و ئاسته‌نگه‌كان


28/5/2019 10:10:00
چاپ کردن
بە وێنەوە    بە بێ وێنە
           
.

كاریكاتۆر سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه‌ هونه‌رێكی شێوه‌كارییه‌، به‌ یه‌كێك له‌ كۆڵه‌گه‌كانی هونه‌ری رۆژنامه‌وانی و راگه‌یاندنی سه‌رده‌میش داده‌نرێت، چونكه‌ زۆر به‌ ساده‌ و سانایی و خێرایی و قووڵیی په‌یامه‌كه‌ی به‌بێ كێشه‌ و ئاڵۆزیی ده‌گه‌یه‌نێت. ئه‌م هونه‌ره‌ چه‌ندین هه‌نگاوی به‌رچاو و فراوانی ناوه‌ له‌سه‌ر ئاستی ناوخۆ، به‌تایبه‌تی دوای راپه‌ڕینی به‌هاری 1991، و وه‌شاندنی چه‌ندین رۆژنامه‌ و هه‌فته‌نامه‌ و گۆڤار، به‌تایبه‌تی گۆڤاری تایبه‌ت به‌ ره‌خنه‌ و كاریكاتێر، وه‌كو (سیخورمه‌) له‌ سلێمانی و (مه‌لامه‌شهور) له‌ هه‌ولێر، دوای ئه‌وانیش (ده‌هۆڵ تایمز) و (ته‌نزوێنه‌) و (گه‌پ) له‌ هه‌ولێر، مانگنامه‌ی (به‌درخان)یش یه‌كه‌مین بڵاوكراوه‌ی كوردی بوو كه‌ پاشكۆیه‌ك بۆ كاریكاتێر ته‌رخان بكات، هه‌ندێك له‌ رۆژنامه‌ و هه‌فته‌نامه‌كانیش گۆشه‌ی تایبه‌تیان بۆ كاریكاتێر ته‌رخانكرد، به‌ سوودوه‌رگرتن له‌و ئازادییه‌ رێژه‌ییه‌ی كه‌ هاته‌كایه‌وه‌، چه‌ندین هونه‌رمه‌ندی كاریكاتێریش ناویان ده‌ركرد، و هه‌ندێكیان تا ئێستاش به‌رده‌وامن و بوونه‌ته‌ ناوێكی دیار له‌ بواره‌كه‌دا.
به‌داخه‌وه‌ كه‌ چاوه‌ڕێی په‌ره‌سه‌ندن و به‌ره‌وپێشوه‌چوونێك به‌و هونه‌ره‌ ده‌كرا، دوای تێپه‌ڕبوونی چه‌ندین ساڵ به‌سه‌ر راپه‌ڕیندا، كه‌چی به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ هه‌ر هه‌موو گۆڤاره‌ كاریكاتێرییه‌كان داخران (به‌هه‌ر بیانوویه‌ك بێت نه‌ده‌بوو داخرابان)، بایه‌خنه‌دانێكی به‌رچاویش هه‌ستی پێده‌كرێت له‌لایه‌ن رۆژنامه‌ و گۆڤاره‌كانه‌وه‌، جا چ بایه‌خنه‌دانێكی به‌ به‌رنامه‌ و ئاڕاسته‌كراو بێت، یان كه‌موكوڕیی و نا شاره‌زایی زۆرێك له‌ به‌رپرسانی ده‌زگاكانی راگه‌یاندن و رۆژنامه‌وانیه‌وه‌ بێت، ئه‌مانه‌ش بوونه‌هۆی دوورخستنه‌وه‌ و ره‌واندنه‌وه‌ی هونه‌رمه‌ندانی كاریكاتێریست له‌ بواره‌كه‌ و گه‌ڕانیان به‌دوای بژێوی ژیانیان، كه‌ به‌هۆی ده‌ستڕه‌نگینی و به‌هره‌كانیانه‌وه‌ به‌ده‌ستیان ناكه‌وێت، به‌داخه‌وه‌ له‌گه‌ڵ زۆریی بڵاوكراوه‌كان و ده‌زگاكانی راگه‌یاندندا، كه‌ هه‌ریه‌كه‌یان به‌ده‌یان نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووس و په‌یامنێریان تێدا دامه‌زراوه‌، كه‌چی كاریكاتێریستێك یان كارتۆنیستێكیان له‌نێودا نیه‌!.
ده‌بوو ئێستا دوای تێپه‌ڕبوونی 28 ساڵ به‌سه‌ر راپه‌ڕیندا، هونه‌ری كاریكاتێر پشكی شێری به‌ركه‌وتبا له‌ رۆژنامه‌گه‌ری كوردیدا، كه‌چی به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ نووسینێكی دوور و درێژی (كه‌ زۆربه‌ی خه‌ڵكی نایخوێنێته‌وه‌) بێزاركه‌ر پشكی شێری هه‌یه‌ له‌ رۆژنامه‌كاندا، له‌ كاتێكدا ئه‌گه‌ر بزانین كه‌ كاریكاتێر رۆڵێكی كاریگه‌ری هه‌یه‌ له‌ راگه‌یاندنی رۆشنبیریدا، و پته‌وكردنی كولتووری رۆشنفكریی، ئه‌رشیفكردنی رووداو و دیارده‌كان، و تۆماركردنی ترپه‌ی شه‌قام و ڕای گشتی، و له‌به‌رئه‌وه‌ی كاریكاتێر زۆرێك له‌ بارودۆخه‌ ئاڵۆز و گه‌وره‌كان، ساده‌ و سانا ده‌كاته‌وه‌ تا هه‌موو یان زۆرینه‌ی بینه‌ر و خوێنه‌ر تێیبگه‌ن، جا چ خوێنده‌وار و ڕۆشنبیر بن، چ ساده‌ و نه‌خوێنده‌وار، ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی پته‌وكردنی هه‌ستی ئینتیمابوون له‌لای هاوڵاتیه‌وه‌. كاتێك كه‌ به‌رده‌وام خه‌مه‌كانی خۆی له‌نێو تابلۆیه‌كی كاریكاتێردا ده‌بێنێت له‌ رووپه‌ڕی رۆژنامه‌كاندا.
له‌ زۆربه‌ی وڵاتانی جیهان ئازادی ڕاده‌ربڕین و چاپه‌مه‌نییه‌كان ئاستی به‌رزبۆته‌وه‌، له‌ هه‌ندێك شوێن گه‌یشتۆته‌ ترۆپك، ئه‌مه‌ش بۆته‌ هۆی ئه‌فراندن و به‌رهه‌مهێنانی كاری ناوازه‌ و زۆریی به‌رهه‌می كاریكاتێریستان، ده‌بێت كوردستانیش شانبه‌شانی وڵاتانی جیهانه‌وه‌ هه‌نگاوبنێت، ده‌نا دواده‌كه‌وێت، دواكه‌وتنیش له‌ زه‌ره‌ر و زیان زیاتر هیچی لێ به‌رهه‌م نایه‌ت، جا چ بۆ گه‌ل و میلله‌ت بێت، چ بۆ حكومه‌ت و داموده‌زگاكانی.
كات زۆر دره‌نگه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌گه‌ریی كوردی ده‌رگاكانی خۆی به‌ ڕووی هونه‌رمه‌ندانی كاریكاتێر و كارتۆن واڵابكاته‌وه‌، و كار و به‌رهه‌مه‌كانیان به‌ شێوه‌یه‌كی شایسته‌ و گونجاو بڵاوبكاته‌وه‌ و ئازادی كاركردنیان بۆ فه‌راهه‌م بكات، و پاداشتێكی شایسته‌ بۆ به‌رهه‌مه‌كانیان خه‌رج بكرێت، تا هونه‌رمه‌ندان هه‌ست به‌ بایه‌خدان به‌ كار و به‌رهه‌مه‌كانیان بكه‌ن، كه‌ كاریگه‌رییه‌كی زۆری هه‌یه‌ له‌سه‌ر هه‌ست و ناخیان له‌ڕووی مادی و مه‌عنه‌وه‌ییه‌وه‌.


نوسینی / هه‌ندرێن خۆشناو


PUKmedia تایبه‌ت

وێنە هەواڵ
  • image04
  • عومەری سەید عەلی بە ڕێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان هەڵبژێردرایەوە

  • image04
  • 28 ساڵ خزمه‌تی بێ دابڕان

  • image04
  • 11ی سێپته‌مبه‌ر.. سه‌ره‌تاییه‌ك بۆ یه‌كهه‌ڵوێستی جیهان دژی تیرۆر

  • image04
  • سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان له‌گه‌ڵ یه‌كێتی كۆده‌بنه‌وه‌

  • image04
  • .

  • image04
  • قوباد تاڵه‌بانی به‌شداری كۆنفرانسی ئای تۆك ده‌كات

  • image04
  • مەكتەبی سیاسی پرسی بەستنی كۆنگرە تاوتوێ دەكات

  • image04
  • ساڵێك به‌سه‌ر كۆچی دوایی د.جه‌مال، باوكی منداڵان تێده‌په‌ڕێت


                                           

دانیمارك.. یادی شه‌هید دكتۆر سادقی شه‌ره‌ف كه‌ندی ده‌كرێته‌وه‌


یادی 27ه‌مین ساڵیادی شه‌هید دكتۆر سادقی شه‌ره‌ف كه‌ندی و هاوڕێكانی له‌ دانیمارك  كرایه‌وه‌.

به‌ ئاماده‌بوونی ...


  كۆمیتەی رێكخستنی یەكێتی لەئوسترالیا كۆبووەوە
  پیرۆزبایی ناوەندی دەرەوە بۆ كەناڵی دایك
                                           

قادر عه‌زیز: به‌ستنی كۆنگره‌یه‌كی سه‌ركه‌وتوو


قادر عه‌زیز ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی ‌و سه‌رپه‌رشتیاری مه‌كته‌بی راگه‌یاندنی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستا...


  سه‌عدی پیره‌: بۆ كۆنگره‌ پێویستمان به‌ ته‌وافوق نییه‌
  رەهبەر سەید برایم: ئەگەر كۆنگرە نەبەستین ناتوانین بەشداریی هەڵبژاردن بكەین
                                           

دیموكراسی تونس تاقانەیە‌‌

ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه‌ 15-9-2019  جارێكی دیكه‌ هاووڵاتیانی تونس ده‌چنه‌ سه‌ر سندوقه‌كانی ده‌نگدان بۆ ئه&zwn...


   دوورخستنه‌وه‌ی بۆڵتۆن دوورخستنه‌وه‌ی جه‌نگه‌
  11ی سێپته‌مبه‌ر.. سه‌ره‌تای یه‌كهه‌ڵوێستی جیهان دژی تیرۆر


کاریکاتێر