ئه‌مڕۆ له‌ مێژوودا

ئه‌مڕۆ له‌ مێژوودا


11/2/2019 08:41:00
چاپ کردن
بە وێنەوە    بە بێ وێنە
           
.

رووداوه‌كان:

1733: له‌دایك بوونی دامه‌زرێنه‌ر و یه‌كه‌م سه‌رۆكی ولایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا (جۆرج واشنتن) له‌ واشنتۆنی پایته‌ختی ئه‌مریكا.
1752: كردنه‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌ی بنسلفانیا، كه‌ یه‌كه‌مین نه‌خۆشخانه‌ بوو له‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان.
1809: رۆبه‌رت فلتۆن به‌رائه‌تی داهێنانی به‌ده‌ست هێنا به‌هۆی داهێنانی كه‌شتی بوخاری.
1814: راگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی نه‌رویج، كه‌ كۆتایی هێنا به‌ یه‌كیه‌تی كالمار.
1889: راگه‌یاندنی ده‌ستوری میجی له‌ یابان.
1902: پۆلیسی به‌لجیكی هێرشی كرده‌ سه‌ر خۆپیشاندانێك له‌ برۆكسل كه‌ داوای مافی ده‌نگدانیان ده‌كرد بۆ ئافره‌تان و كه‌مایه‌تیه‌كان.
1934: ئیمام یه‌حیا حه‌میده‌دین ریكه‌وتننامه‌یه‌كی مۆركرد له‌گه‌ڵ به‌ریتانیا له‌ سه‌نعا بۆ ماوه‌ی 40 ساڵ، كه‌ دانبنێت به‌ ده‌سه‌ڵاتی به‌ریتانیا له‌ باشوری یه‌مه‌ن به‌رامبه‌ر داننان به‌ سه‌ربه‌خۆیی باكوری یه‌مه‌ن.
1945: سه‌رۆكه‌كانی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان فرانكلین رۆزفلت و شانشینی یه‌كگرتوو ونستۆن چرچل رێكه‌وتننامه‌ی (مالتا)یان مۆركرد كه‌ به‌ناغه‌بوو بۆ ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی.
1946: دامه‌زراندنی یه‌كه‌م كابینه‌ی حكومه‌تی كۆماری كوردستان له‌شاری (مهاباد) به‌ڕابه‌رایه‌تی (قازی محمد).
1953: یه‌كیه‌تی سۆڤیه‌ت بڕیاریدا په‌یوه‌ندی دیبلۆماسی له‌گه‌ڵ ئیسرائیل بپچڕێت دوای ئه‌وه‌ی بۆی ده‌ركه‌وت كه‌ به‌رژه‌وه‌ندی ستراتیژی خۆی وا پێویست ده‌كات له‌گه‌ڵ عه‌ره‌بدا بێت.
1968: هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕ له‌سه‌ر سنوری ئه‌رده‌ن/ئیسرائیل له‌ نێوان سوپای ئیسرائیلی و هیزه‌كانی به‌رگری فه‌له‌ستینی.
1970: پێكدادان له‌ نێوان هێزه‌كانی ئاسایشی ئه‌رده‌نی و كۆمه‌ڵه‌ فه‌له‌ستینیه‌كان له‌ شه‌قامه‌كانی عوممان كه‌ بووه‌ هۆی كوژرانی 300 كه‌س، و له‌ هه‌وڵیدا بۆ به‌رگرتن له‌ به‌رده‌وامی توندوتیژی و كۆنترۆڵكردنی مه‌لیك حسێن رایگه‌یان و وتی: ( ئێمه‌ هه‌مومان خۆبه‌ختكه‌رین) و هه‌روه‌ها وه‌زیری ناوخۆشی له‌ پۆسته‌كه‌ی لابرد.
1970: یابان یه‌كه‌مین مانگی ده‌ستكردی خۆی هه‌ڵدا بۆ بۆشایی ئاسمان.
1979: سه‌ركه‌وتنی شۆڕشی ئیسلامی له‌ ئێران به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئیمام خومه‌ینی.
1986: كه‌وتنی (به‌نده‌ری فاو) ی عێراقی له‌سه‌ر ده‌ستی هێزه‌كانی ئێران له‌ میانی جه‌نگی عێراق/ئێران.
1990: ئازادكردنی سه‌ركرده‌ی كۆنگره‌ی نیشتمانی ئه‌فریقی نیلۆسن ماندیللا دوای به‌ندكردنی بۆ ماوه‌ی 27 ساڵ له‌ لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی ره‌گه‌زپه‌رستی باشوری ئه‌فریقیاوه‌.
1992: ده‌وڵه‌تی كوێت و شانشینی یه‌كگرتوو په‌یماننامه‌ی لێكگه‌شتی كوێتی /به‌ریتانیای مۆركرد بۆ هاوكاری به‌رگریكردن له‌ هه‌ردوو وڵات.
1997: عێراق سه‌ربازی راكردوی له‌شاری كه‌ركوك گوله‌باران كرد.
1997: ئه‌سڵان ماسخادۆف وه‌ك سه‌رۆكی چیچان سوێندی یاسایی خوارد، دوای ده‌رچوونی له‌ هه‌ڵبژاردندا .
2000: حكومه‌تی له‌نده‌ن به‌هۆی پابه‌ندبوونی سوپای كۆماری ئیرله‌ندی به‌ پرۆسه‌ی چه‌ك داماڵینه‌وه‌، سه‌رجه‌م ده‌زگاكانی حوكمی زاتی له‌ ئیرله‌نده‌ی باكور هه‌ڵپه‌سارد.
2008: یه‌كه‌مین كۆنگره‌ی نیشتمانی توركمان له‌ هه‌ولێر به‌ڕێوه‌ چوو.
2010: ئاڵا شینه‌كان لایه‌نگری مۆسكۆ له‌ ئۆكرانیا ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنیان برده‌وه‌.
2011: هه‌ڵگیرسانی شۆڕشی لاوانی یه‌مه‌نی كه‌ ناسرابوو به‌ راپه‌ڕینی یه‌مه‌نی دژی ده‌سه‌ڵاتی عه‌لی عه‌بدوڵا ساڵح.
2014: تێكشكانی فڕۆكه‌یه‌كی سه‌ربازی كه‌ بووه‌ هۆی كوژرانی 77 كه‌س.

له‌دایكبوون:
1377: لادسلاوی یه‌كه‌م: مه‌لیكی ناپۆلی.
1466: ئه‌لیزابیس یورك، ژنی هنری حه‌وته‌م مه‌لیكی ئینگلته‌ره‌.
1535: گریگۆری چوارده‌هه‌م، پاپای كه‌نیسه‌ی كاسۆلیكی.
1800: ولیه‌م فوكس تالبوت، نیگاركێشی فۆتۆگرافی ئینگلیزی.
1821: ئوجوست مارییت، زانای فه‌ره‌نسی له‌ زانستی بیناییدا.
1839: جۆزیه‌ گیبس، زانای فیزیای ئه‌مریكی.
1847: تۆماس ئه‌دیسۆن، داهێنه‌ری به‌ناوبانگی ئه‌مریكی.
1886: می زیاده‌، ژنه‌ ئه‌دیبی لوبنانی.
1900: هانز جۆرج جادامیر، فه‌یله‌سوفی ئه‌ڵمانی.
1917: ئه‌حمه‌د ئیسماعیل عه‌لی، وه‌زیری به‌رگری میسری.
1920: مه‌لیك فاروق، مه‌لیكی میسر.
1926: لیسلی نیلسن، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.
1934: مانویل نورییگا، سه‌رۆكی په‌نه‌ما.
1936: بیرت رینولدز، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.
1943: سیرج لاما، گۆرانیبێژ و ئاوازدانه‌ر و نوسه‌ری گۆرانی فه‌ره‌نسی.
1945: بورهان غلیون، بیریاری سوری.
1946: ئیان بورترفیلد، یاریزان و راهێنه‌ری تۆپی پێی ئوسكوتله‌ندی.
1947: یوكیو هاتویاما، سه‌ره‌ك وه‌زیرانی یابان.
1952: عومه‌ر فه‌تحی، گۆرانیبێژ و ئه‌كته‌ری میسری.
1953: جب بوش، سیاسه‌تمه‌داری ئه‌مریكی.
1959: مه‌رزیه‌ وه‌حید دستجردی، ژنه‌ سیاسه‌تمه‌دار و مامۆستای زانكۆی ئێرانی.
1962: شیریل كرو، ژنه‌ مۆسیقاری ئه‌مریكی.
1963: خۆسیه‌ ماری باكیرو، یاریزان و راهێنه‌ری تۆپی پێی ئیسپانی.
1964: ساره‌ بالین، ژنه‌ سیاسه‌تمه‌داری ئه‌مریكی.
1969: جینیفر ئه‌نیستۆن، ژنه‌ ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.
1971: دامیان لویس، ئه‌كته‌ری ئینگلیزی.
1972: غه‌زلان، ژنه‌ راگه‌یاندكاری ئیماراتی.
1972: ستیف ماكمانامان، یاریزانی تۆپی پێی ئینگلیزی.
1973: عه‌لی عومه‌ری، بانگخوازی ئیسلامی سعود.
1974: نیك بارمبی، یاریزانی تۆپی پێی ئینگلیزی.
1974: ئه‌لیكس جونز، په‌خشكاری رادیۆی ئه‌مریكی.
1977: ئیوانیس ئوكاس، یاریزانی تۆپی پێی سربی.
1977: مایك شینودا، گۆرانیبێژی ئه‌مریكی.
1978: ساره‌ غامیدی، ژنه‌ گۆرانیبێژی سعودی.
1979: براندی نوروود، ژنه‌ ئه‌كته‌ر و گۆرانیبێژی ئه‌مریكی.
1980: مارك بریشیانۆ، یاریزانی تۆپی پێی ئوسترالی.
1981: كیلی رولاند، ژنه‌ گۆرانیبێژی ئه‌مریكی.
1982: قه‌مه‌ر تورك، ژنه‌ ئه‌كته‌ری سعودی.
1983: رافائیل فان در فارت، یاریزانی تۆپی پێی هۆڵه‌ندی.
1986: كیز لوكس، یاریزانی تۆپی پێی هۆڵه‌ندی.
1992: تایلور لوتنز، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.

وه‌فات:
244: جوردیانی سێیه‌م، ئیمبراتۆری ئیمبراتۆریه‌تی رۆمانیا.
641: هه‌رقل، ئیمبراتۆری ئیمبراتۆریه‌تی بێزه‌نتی.
824: باسكالی یه‌كه‌م، پاپای كه‌نیسه‌ی كاسۆلیكی.
1198: ئیبن روشد، پزیشك و زانای فیزیا و فه‌یله‌سوفی ئه‌نده‌لوسی.
1503: ئه‌لیزابیس یورك، ژنی هنری حه‌وته‌م، مه‌لیكی ئینگلته‌ره‌.
1626: بییترو كاتالدی، زانای بیركاری ئیتالی.
1650: رینیه‌ دیكارت، فه‌یله‌سوفی فه‌ره‌نسی.
1868: لیون فوكو، زانای فیزیای فه‌ره‌نسی.
1931: چارلز ئه‌لجرنون بارسونز، داهێنه‌ری تۆڕبینی هه‌ڵمی، به‌ریتانی.
1948: سیرجی ئازنشتاین، ده‌رهێنه‌ری روسی.
1963: سیلفیا بلاس، ژنه‌ شاعیر و رۆماننوسی ئه‌مریكی.
1973: هانز ینسن، زانای فیزیای ئه‌ڵمانی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی فیزیای ساڵی 1963ز.
1978: جیمس كونانت، كیمیازانی ئه‌مریكی و سه‌رۆكی زانكۆی هارفارد.
1978: هاری مارتنسۆن، ئه‌دیبی سویسری و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی ئه‌ده‌بی ساڵی 1974ز.
1993: رۆبه‌رت هولی، زانای كیمیای زینده‌یی ئه‌مریكی و وه‌رگری خه‌ڵاتی نۆبڵی كیمیای ساڵی 1968ز.
1994: بول فایراباند، فه‌یله‌سوفی نه‌مساوی.
1996: وه‌جیه بارودی، پزیشك و شاعیری سوری.
2000: جاكلین ئوریول، ژنه‌ فڕۆكه‌وانی فه‌ره‌نسی.
2003: عه‌لا وه‌لیه‌ دین، ئه‌كته‌ری میسری.
2008: توم لانتوس، سیاسه‌تمه‌داری ئه‌مریكی.
2008: فوئاد تكرلی، نوسه‌ری عێراقی، له‌ عه‌ممانی پایته‌ختی ئوردن.
2009: ویلیه‌م كولف، پزیشكی هۆڵه‌ندی.
2009: ئه‌حمه‌د عیوه‌ز، ئه‌كته‌ری كوێتی.
2011: بو كاربیلا، شاعیر و نوسه‌ری فنله‌ندی.
2012: ویتنی هیوستن، ژنه‌ گۆرانیبێژی ئه‌مریكی.

جه‌ژن و بۆنه‌كان:
رۆژی سه‌ركه‌وتنی شۆڕشی ئیسلامی له‌ ئێران.
رۆژی دامه‌زراندنی نیشتمانی له‌ یابان.
رۆژی لاوانی نیشتمانی له‌ كامیرۆن.
رۆژی داهێنه‌رانی نیشتمانی له‌ ولایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان.

PUKmedia  ئا /حسێن هه‌ڵه‌بجه‌یی

وێنە هەواڵ
  • image04
  • به‌فرو به‌هاری وه‌رتێ

  • image04
  • ئەمڕۆ یادی راپەڕین و بۆردومانی قه‌ڵادزێیە

  • image04
  • مام جەلال-ی سەرۆك و رۆژنامەنوس پشتیوان و قەڵای پاراستنی ئازادی رۆژنامەنوسی بوو

  • image04
  • ئەمرۆی زینی وەرتێ

  • image04
  • له‌ دیمه‌شق په‌رده‌ له‌سه‌ر په‌یكه‌ری سه‌رۆك مام جه‌لال لادرا

  • image04
  • میرانی بەدرخان بەمجۆرە مۆڵەتی رۆژنامەیان وەردەگرت

  • image04
  • سه‌رۆك مام جه‌لال له‌ فێستیڤاڵی گه‌لاوێژ ساڵی 2000

  • image04
  • سلێمانی..كارەكانی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی گەلاوێژ دەستیپێكرد


                                           

هۆڵه‌ندا.. یادی رۆژنامه‌گه‌ری كوردی به‌رز راگیرا


رۆژی یه‌كشه‌ممه‌، 21-4-2019، له‌ شاری ئاڕنهێم هۆڵی ( Ab eleneartrhof1326833LR, Arnhem)  له‌ نێو ئاپۆڕه‌ی رۆژنامه‌نووسا...


  كۆپنهاگن.. یادی شه‌هیدانی كوردی فه‌یلی به‌رز راده‌گیرێت
  فینلاند.. رێوڕەسمی یادكردنەوەی یەكێتی تاوتووێ دەكرێت
                                           

بێشكچی: یەكخستنی ناوماڵی كورد، لە ریفراندۆم‌ گرنگترە


لەپەراوێزی یەكەمین كۆنفڕانسی نێودەوڵەتی جینۆساید، كە سەنتەری بێشكچی بۆ توێژینەوە لە زانكۆی دهۆك‌و زانكۆی ئەربیلی نێودەوڵەتی لە شاری دهۆكدا پێی هەڵسابوون، ئەم دیدارەمان لەگەڵ سۆسیۆلۆگ...


  ته‌ها سلێمان: ئه‌نفال و هۆلۆكۆست دوو تاوانی له‌یه‌كچوون
  پرۆژه‌یه‌ك بۆ منداڵانی ئۆتیزم
                                           

رۆژنامه‌گه‌ریی كوردی له‌یادی 121 ساڵه‌یدا

به‌درخان و میسر و كوردستان

رۆژنامه‌گه‌ریی كوردی رۆژی 22-4-2019 یادی 121ـه‌مین ساڵه‌ی ده‌كاته‌وه‌، به‌و بۆنه...


  قێزەونترین كردەوە نائاكارییەكانی ئەنفال
  ئه‌نفال.. گه‌وره‌ترین تاوانی مرۆڤایه‌تی سه‌ده‌ی بیسته‌م


کاریکاتێر