}

ئه‌مـڕۆ له‌ مـێژوودا

جیهان 09:58 AM - 2022-01-14

رووداوه‌كان:

1539: ئیسپانیا ده‌سه‌لاتی خۆی راده‌گه‌یه‌نێت به‌سه‌ر دوورگه‌ی كۆبا.

1639: یه‌كه‌م ده‌ستور به‌ناوی (الاحكام اڵاساسیه‌) له‌ كیشوه‌ری ئه‌مریكای نوی داڕێژرا.

1799: له‌ته‌مه‌نی (67)ساڵیدا (جۆرج واشنتن) سه‌رۆكی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا كۆچی كرد و له‌گه‌ڵ (مارتاوی خێزانیدا) له‌ شاری (مونت فیرنون) نێژراون.

1794: نه‌شته‌ركا  ری ئه‌مریكی جیسی بینیت، یه‌كه‌مه‌ نه‌شته‌رگه‌ری منداڵ بوون به‌ سه‌ركه‌وتوویی ئه‌نجام ده‌دات له‌ جیهاندا.

1814: مۆركردنی ڕێكه‌وتننامه‌ی (له‌نده‌ن) له‌ له‌نده‌نی پایته‌ختی به‌ریتانیا.

1814: جیابوونه‌وه‌ی دانیمارك له‌ نه‌رویج.

1858: رزگار بوونی ناپلیۆنی سێیه‌م له‌ هه‌وڵێكی تیرۆركردندا.

1911: له‌ماوه‌ی (72)ڕۆژ له‌ هه‌ولێر به‌فرێكی بێوێنه‌ باری به‌بی پچڕان.

1911: دامه‌زراندنی رۆژنامه‌ی فه‌له‌ستین له‌ یافا كه‌ عیسا داو عیسا و یوسف عیسا خاوه‌ن و نوسه‌ری بوون كه‌ رۆژنامه‌یه‌كی سیاسی هه‌واڵ بوو، له‌ هه‌فته‌یه‌كدا دوو جار ده‌رده‌چوو.

1907: روودانی زه‌مینله‌رزه‌ی كنگستۆن له‌ جامایكا به‌ هێزی 6,5 به‌ پێوه‌ری رێخته‌ر كه‌ بووه‌ هۆی وه‌فاتی 1600 كه‌س.

1929: مه‌لیكی ئه‌فغانستان ئه‌مان الله خان واز له‌ عه‌رش دێنێت.

1935: ده‌ستكردن به‌ ئیشپێكردنی هێڵه‌ نه‌وتیه‌كان كه‌ شاری موسڵ ده‌به‌ستێته‌وه‌ به‌ به‌نده‌ری حه‌یفا له‌ فه‌له‌ستین.

1943: لوتكه‌ی (دارولبه‌یزا) به‌ ئاماده‌بوونی سه‌رۆكی ئه‌مریكا (رۆزفلت) و سه‌رۆكی به‌ریتانیا (چه‌رچل) و سه‌رۆكی فه‌ره‌نسه‌ (دیگۆل) به‌سترا.

1952: سه‌رله‌نوی هه‌ڵبژاردنی جوزیف بروز تیتۆ به‌ سه‌رۆكی كۆماری یوگوسلافیا.

1956: شانشینی ئه‌رده‌نی هاشمی ره‌فزی خۆی راده‌گه‌یه‌نیچت به‌ چونه‌ پاڵ په‌یمانی به‌غداد كه‌ به‌ریتانیا سه‌رپه‌رشتی ده‌كرد كه‌ پێكهاتبوو له‌ عێراق و توركیا و پاكستان.

1958: هۆڵه‌ندا باڵیۆزخانه‌ی خۆی ده‌كاته‌وه‌ له‌ ئیسرائیل له‌ قودس تا ببێته‌ یه‌كه‌مین ولات كه‌ سه‌فاره‌تی خۆی له‌وی بكاته‌وه‌.

1972: ئه‌میره‌ مارگرێت ده‌چێته‌ سه‌ر عه‌رشی دانیمارك له‌ ژێر ناوی مارگرێتی دووه‌م ئه‌وه‌ش دوای وه‌فاتی باوكی مه‌لیك فریدریكی نۆیه‌م.

1980: ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی، بڕیارێك ده‌رده‌كات كه‌ به‌ پێی ئه‌و بڕیاره‌ پێویسته‌ هێزه‌ سۆڤیه‌تیه‌كان له‌ ئه‌فغانستان پاشه‌كشه‌ بكه‌ن.

1985: ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی ئیسرائیلی رازیی ده‌بێت به‌ پلانێك بۆ پاشاكشه‌ له‌ باشوری لوبنان به‌ سی قۆناغ.

1996: هه‌ڵبژاردنی جۆرج سامبایۆ به‌ سه‌رۆكی پورتوگال.

1999: ئه‌نجومه‌نی پیرانی ئه‌مریكا ده‌ست ده‌كات به‌ دادگایی كردنی سه‌رۆك بیل كلینتۆن به‌ هۆی ئه‌و فه‌زیحه‌ته‌ی كه‌ ناونرابوو به‌ فه‌زیحه‌تی مۆنیكا گیت.

2000: سه‌رۆكی پێشوی میلیشیاكانی ێرب (زیلیكۆ وازنا تۆڤیچ) كه‌به‌ (ئه‌ركان) ناسرابوو. تیرۆركرا.. هاوكات له‌لایه‌ن دادگای نێوده‌وڵه‌تیه‌وه‌ داواكرابوو.

 2000: یه‌كیه‌تی نوسه‌رانی عه‌ره‌ب، سه‌د باشترین رۆماننوسی عه‌ره‌ب هه‌ڵده‌بژێرن، له‌ سه‌ده‌ی بیستدا.

2003: مه‌لاكرێكار ئازاد كرا له‌لایه‌ن پۆلیسی هۆڵه‌ندیه‌وه‌ به‌هۆی نه‌بوونی به‌ڵگه‌ی ته‌واوی په‌یوه‌ندی به‌ڕێكخراوی القاعده‌وه‌.

2007: مام جه‌لال سه‌ركۆماری عێراق له‌سه‌ر بانگهێشتی سه‌رۆكی سوریا (به‌شارئه‌سه‌د) سه‌ردانی سوریای كرد به‌مه‌به‌ستی بنبڕكردنی تیرۆر و سه‌قامگیربوونی ئاشتی.

2007: په‌رله‌مانی كوردستان مافی كه‌س و كاری شه‌هید و ئه‌نفال كراوه‌كانی كوردستان تاوتوی ده‌كات.

2004: له‌ئه‌نجامی ته‌قینه‌وه‌یه‌ك له‌به‌رده‌م بنكه‌یه‌كی پۆلیس له‌ به‌عقوبه‌ 5كه‌س كوژران و 29كه‌سیش بریندار بوون.

2011: وه‌زیری تونسی محمد الغنوشی سه‌رۆكایه‌تی كاتیی خۆی راده‌گه‌یه‌نێت به‌هۆی نه‌توانینی ئه‌دای سه‌رۆك زین العابدین بن علی، دوای ئه‌وه‌ی تونس به‌جێده‌هێڵێت دوای هه‌ڵگیرسانی شۆڕش دژ به‌ ده‌سه‌لاته‌كه‌ی.

2010: دادگای عێراقی حوكمی له‌سێداره‌دان بۆ 11 عێراقی ده‌رده‌كات به‌ تۆمه‌تی پلاندانان و راپه‌ڕاندنی ته‌قینه‌وه‌كانی به‌غداد كه‌ روویدا له‌ 19ی ئۆگه‌ستی 2009ز.

1990: وه‌فاتی 100 كه‌س به‌ نوقم بوون له‌ به‌نگلادش به‌هۆی نوقم بوونی كه‌شتیه‌كی ده‌ریایی.

2000: وه‌فدێكی ئیسپانی گه‌وره‌ كه‌ پێكهاتبوو له‌ 115 كه‌سایه‌تی سیاسی و په‌رله‌مانی و سه‌ندیكایی و راگه‌یاندكار ده‌گه‌نه‌ به‌غداد بۆ زیندوكردنه‌وه‌ی چالاكیه‌ رۆشنبیری و هونه‌ریه‌كان به‌ هه‌ماهه‌نگی له‌گه‌ڵ میلله‌تی عێراقی هاوچه‌رخدا.

 له‌دایكبوون:

1861:سوڵتان محه‌مه‌دی شه‌شه‌م دوا سوڵتانی عوسمانی.

1861: جۆرجی زه‌یدان، مێژوونوسی لوبنانی.

1905: تایكو فوكودا، سه‌ره‌ك وه‌زیرانی یابان.

1919: جولیو ئه‌ندرویتی، سه‌ره‌ك وه‌زیرانی ئیتالیا.

1938: موریهیرۆ هوسوكاوا، سه‌ره‌ك وه‌زیرانی یابان.

1941: فای دوناوی، ژنه‌ ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.

1943: رالف ستاینمان، زانای كه‌نه‌دی له‌ زانستی به‌رگری و وه‌رگری خه‌لاتی نۆبڵی پزیشكی ساڵی 2011ز.

1966: هه‌ناْ نێور، ژنه‌ ئه‌كته‌ری سوری.

1969: جیسن بیتمان، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.

1971: ئه‌نتۆنیۆس نیكویولیدس، یاریزانی تۆپی پێی یۆنانی.

1977: ناێر العپمان، یاریزانی تۆپی پێی كوێتی.

1982: فیكتۆر فالدز، یاریزانی تۆپی پێی ئیسپانی.

1986: محمد الحملی، ئه‌كته‌ر و ده‌رهێنه‌ر و نوسه‌ری كوێتی.

 وه‌فات:

1421: سوڵتان المؤید ابو النصر شیخ المحمودی كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ سوڵتانه‌كانی ده‌وڵه‌تی مه‌مالیك له‌ میسر و شام.

1867: جان ئۆگه‌ست دومینیك ئانگر، نیگاركێشی فه‌ره‌نسی.

1799: (جۆرج واشنتن) سه‌رۆكی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا.

1905: ئیرنست كارل ئاب، زانای فیزیای ئه‌ڵمانی.

1957: همفری بوگارت، ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.

1964: د. سدیق ئه‌تروشی.

1972: مه‌لیك فریدریكی نۆیه‌م، مه‌لیكی دانیمارك.

1977: ئه‌نتۆنی ئیدن، سه‌ره‌ك وه‌زیرانی به‌ریتانیا.

1978: كورت گودل، زانای فیزیای نه‌مساوی.

1980: تاداو ناگاهاما، ده‌رهێنه‌ر و دانه‌ری یابانی.

1984: سه‌عد حه‌داد، دامه‌زرێنه‌ری سوپای باشوری لوبنان و (ده‌وڵه‌تی لوبنانی سه‌ره‌به‌خۆ).

1991: ێه‌لاح خه‌له‌ف/ڕبو ڕیاد، ئه‌ندامی لیژنه‌ی مه‌ركه‌زی بزووتنه‌وه‌ی فه‌تح.

2000: بێژه‌نی جه‌لالی، شاعیری ئێرانی.

2000: سه‌رۆكی پێشوی میلیشیاكانی ێرب (زیلیكۆ وازنا تۆڤیچ).

2006: شیلی وینترز، ژنه‌ ئه‌كته‌ری ئه‌مریكی.

2007: احمد محمد عوف، ده‌رمانساز و نوسه‌ری میسری و یه‌كێك له‌ كۆنه‌ ویكبیدیه‌كان.

2013: محمود عبدالعزیز، گۆرانیبێژی سودانی.

جه‌ژن و بۆنه‌كان:

یادی شۆڕشی فه‌ره‌نسی.

جه‌ژنی دروێنه‌ی بنگالی له‌ باشوری هیند.

 PUKmediaئا/ حسێن هه‌ڵه‌بجه‌یی

ئەمانەش ببینە

زۆرترین خوێنراو

هەواڵەکان دەنێرین بۆ مۆبایلەکانتان

ئەپڵیکەیشنی

دابەزێنە

The News In Your Pocket