شاوەیس: نەوت بڕبرەی پشتی ئابوری عیراقە

كۆنگرەی تایبەت بە نەوتی عیراق لە بەریتانیا بەڕێوەدەچێت

د. رۆژ نوری شاوەیس ئاشكرایدەكات كە عیراق ستراتیژییەتی وزەی نەوتی نیشتمانیی راگەیاندووەو تێڕوانینی عیراق خۆی لە پەرەپێدانی كەرتی وزە بەشێوەیەكی پراكتیكی و گەشەسەندو لەپَێناو كاراكردنی ئابوری و بەرەوپێشبردنی دۆخی عیراق وەك كاراكتەرێكی سەرەكی لە بازاڕی جیهاندا، خۆی دەبینێتەوە.

بە سەرۆكایەتی رۆژی نوری شاوەیس جێگری سەرۆك وەزیرانی عیراق، وەفدێكی باڵای عیراق بەشداری كۆنگرەی تایبەت بە نەوتی كرد، كە بە بەشداری نوێنەری حكومەتی بەریتانیا و ژمارەیەكی زۆر لە كۆمپانیاكانی كەرتی نەوت و وزە و وەبەرهێنەرانی ئەو وڵاتە، لە لەندەن بەڕێوەدەچێت.

لە دەستپێكی كۆنگرەكەو لە وتەیەكدا، د. رۆژ نوری شاوەیش ئاماژەی بەوەدا كە نەوت بڕبڕەی پشتی ئابووری عیراق و بنەمای بونیادنانەوەی وڵات و گەشەكردنیەتی، ئاشكراشیكرد كە لەبواری هەناردەكردنی نەوتدا، دوای میرنشینی سعودیە، عیراق بە یەكێك لە سەرچاوە گرنگەكانی نەوت دادەنرێت لە جیهاندا،.

لە بەشێكی تری وتەكەیدا شاوەیس وتی: عیراق رۆژانە 3.15 ملیۆن بەرمیل نەوت بەرهەمدەهێنێت و لەو رێژەیەش 2.6 ملیۆن هەناردە دەكات، ئاماژەی بەوەشدا كە حكومەتی عیراق بەردەوامە لە گرنگیدان بەو كەرتە لەپێناو بەرزكردنەوەی كێرڤی بەرهەمهێنان، بەو هیوایەی لە كۆتایی ئەمساڵدا ئاستی بەرهەمهێنانی رۆژانە بگاتە 3.4 ملیۆن بەرمیل و ئاستی هەناردەكردنیش بگاتە 2.9 ملیۆن بەرمیل.

بەشێكی تری وتەكەی شاوەیس تایبەت بوو بە پەیوەندییەكانی نێوان هەرێم و بەغدا و لەو رووەشەوە ئاماژەیدا بە گرنگی دوایین سەردانی نوری مالكی سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ هەولێر، ئەوەشی بە هەنگاوێكی ئەرێنی وەسفكرد بۆ تواندنەوەی ئەو بەستەڵەكەی لە پەیوەندییەكانی نێوان هەردوولادا دورستبووە، هەروەها بۆ گەیشتن بە رێككەوتنێك لەڕێگەی پێكهێنانی لیژنەی باڵای هاوبەشەوە لەپێناو چارەسەركردنی كێشەكان و گەیشتن بە رێككەوتنێك لەبارەی هەردوو یاسای نەوت و گاز و دابەشكردنی داهاتەكان بەسەر پارێزگاكاندا بەگوێرەی رێژەی دانیشتووان، كە لەگەڵ دەستووری عیراقدا بگونجێت و بەرژەوەندی گەلی عیراقی تێدا بێت، كە بێگومان رۆڵێكی گەورەی دەبێت لە پەرەپێدانی كەرتی نەوت لە عیراقدا.

د. رۆژ نوری شاوەیس ئاشكراشیكرد كە عیراق لەم دواییەدا ستراتیژییەتی وزەی نەوتی نیشتمانیی راگەیاندووەو تێڕوانینمان بۆ ئەو ستراتیژییەتە خۆی لە پەرەپێدانی كەرتی وزە بەشێوەیەكی پراكتیكی و گەشەسەندو لەپَێناو كاراكردنی ئابوری و فەراهەمكردنی هەلی كار و بەرەوپێشبردنی دۆخی عیراق وەك كاراكتەرێكی سەرەكی لە بازاڕی جیهاندا.

لە پەراوێزی كۆنگرەكەدا جێگری سەرۆك وەزیرانی عیراق چاویكەوت بە مایك سایمۆندز ئەندامی پەرلەمانی بەریتانیا و وەزیری دەوڵەت بۆ كاروباری وزە.

لەو كۆبوونەوەیەشدا هەردوولا گفتوگۆیانكرد لەبارەی پتەوكردنی پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو وڵات، بەتایبەتی لەبواری نەوت و وزەدا، لەو رووەشەوە وەزیری دەوڵەت بۆ كاروباری وزەی بەریتانیا رایگەیاند كە وڵاتەكەی پشتیوانی تەواو لە هەنگاوە ئەرێنییەكانی ئەم دواییە دەكات بۆ چارەسەركردنی كێشە هەڵپەسێردراوەكانی عیراق و ئامادەشە هاوكاری پشتیوانی تەواوی حكومەتی عیراق بكات لە پەرەپێدانی نەوت و وزەدا.

هەریەك لە سامر غەزبان سەرۆكی دەستەی راوێژكاران و د. عەدنان چەلەبی سەرۆكی لیژنەی نەوت و وزە لە پەرلەمانی عیراق و د. ئاشتی هەورامی وەزیری سامانە سروشتییەكانی لە هەرێمی كوردستان و فایەق نێروەیی باڵیۆزی كۆماری عیراق لە بەریتانیا و ژمارەیەك كەسایەتی تری حكومی ئامادەی كۆنگرەكە بوون.



PUKmedia